Griekenland streeft naar nauwere banden met Israël brengt risicio op schenden internationaal rechten
De steeds nauwere banden tussen Athene en Israël zouden kunnen neerkomen op medeplichtigheid aan schendingen in verband met Gaza, zeggen rechtsgeleerden tegen Anadolu.
Maandag kwamen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, de Griekse premier Kyriakos Mitsotakis en de leider van de Grieks-Cypriotische regering Nikos Christodoulides bijeen tijdens een trilaterale top in West-Jeruzalem.
Tijdens de bijeenkomst lag de nadruk sterk op defensiesamenwerking, terwijl Netanyahu – die op het internationale toneel steeds meer geïsoleerd raakt – algemeen werd gezien als iemand die nauwere banden met Mitsotakis nastreeft.
Sommige analisten zeggen dat Mitsotakis door de geschiedenis hard zal worden beoordeeld vanwege zijn ontmoeting met Netanyahu, terwijl anderen beweren dat hij moreel en juridisch heeft gefaald door Israël een “democratische staat” te noemen.
In april van dit jaar bracht Mitsotakis ook een bezoek aan Netanyahu en werd daarmee de eerste Europese leider die hem in Israël ontmoette sinds het Internationaal Strafhof (ICC) een arrestatiebevel tegen hem had uitgevaardigd wegens vermeende oorlogsmisdaden in Gaza.
Heidi Matthews, docent aan de Osgoode Hall Law School van de York University, Neve Gordon, in Israël geboren professor aan de Queen Mary University of London, en Gentian Zyberi, expert op het gebied van internationaal recht en mensenrechten aan het Noorse Centrum voor Mensenrechten van de Universiteit van Oslo, spraken met Anadolu over de controversiële ontmoeting tussen de leiders deze week.
Juridische bezwaren
Matthews zei dat de deelname van Mitsotakis aan de gezamenlijke top met Israël en de Grieks-Cypriotische regering aangeeft dat Athene bereid is zijn regionale politieke belangen na te streven “ten koste van de naleving van het internationaal recht”.
Ze zei dat Griekenland al “een geschiedenis heeft van medeplichtigheid aan de genocide van Israël in Gaza”, met name door het vervoer van militaire vracht en materialen voor tweeërlei gebruik via Griekse territoriale wateren en havens te faciliteren.
Matthews vertelde hoe Griekse advocaten deze week de regering formeel hebben aangevochten vanwege het geplande gebruik van de haven van Heraklion door een schip genaamd Ocean Gladiator, waarbij zij schendingen van het wapenhandelsverdrag aanvoeren.
Ze zei dat het schip meer dan 1.600 ton in de VS geproduceerde munitie vervoerde die bestemd was voor Israël, en beschreef dit als “een van de grootste transporten sinds 7 oktober 2023”, de dag waarop de genocidale oorlog van Israël begon.
Volgens Matthews lijkt de juridische procedure ertoe te hebben geleid dat het schip zijn geplande route heeft gewijzigd.
Ze voegde eraan toe dat de deelname van Griekenland aan de top lijkt te zijn aangemoedigd door resolutie 2803 van de VN-Veiligheidsraad, die het 20-puntenplan van de Amerikaanse president Donald Trump voor vrede in Gaza onderschrijft.
Matthews zei dat zowel het plan als de resolutie breed bekritiseerd zijn omdat ze in strijd zijn met kernbeginselen van het internationaal recht, waaronder “het onvervreemdbare recht van het Palestijnse volk op zelfbeschikking”.
“Ondanks het zogenaamde staakt-het-vuren gaat de genocide van Israël in Gaza door”, aldus Matthews, die eraan toevoegde dat resolutie 2803 “niets verandert aan de wettelijke verplichtingen van alle staten met betrekking tot de onwettige bezetting van Palestina door Israël”.
Verwijzend naar uitspraken van het Internationaal Gerechtshof (ICJ) in 2024 en meer recentelijk, zei Matthews dat het hof duidelijk had gemaakt dat derde staten wettelijk verplicht zijn om geen acties te ondernemen die de onwettige situatie erkennen die is ontstaan door de voortdurende aanwezigheid van Israël in de bezette Palestijnse gebieden, waaronder Gaza.
In dat verband zei zij dat de overeenkomst van Griekenland om de samenwerking met Israël op het gebied van veiligheid, defensie en militaire aangelegenheden, met inbegrip van maritieme veiligheid, te verdiepen, in strijd zou zijn met zijn internationale wettelijke verplichtingen jegens Palestina.
Waarschuwingen over medeplichtigheid en ICC-verplichtingen
“Ik denk dat premier Mitsotakis bijdraagt aan de ontmanteling van de naoorlogse rechtsorde door premier Netanyahu te bezoeken”, aldus Gordon, de in Israël geboren wetenschapper.
Hij merkte op dat Netanyahu door het ICC wordt gezocht en zei dat wereldleiders zouden moeten streven naar zijn arrestatie in plaats van hem te eren.
“Mitsotakis is dus medeplichtig aan de schending van het internationaal recht”, voegde hij eraan toe.
Verwachtingen van deskundigen op het gebied van internationaal recht
Zyberi zei dat er één verwachting is voor staatshoofden of regeringsleiders die van plan zijn Israël te bezoeken.
“Het enige wat ik te zeggen heb over dergelijke bezoeken van regeringsleiders van welk land dan ook, is dat zij van Israël moeten eisen dat het zijn verplichtingen op grond van het internationaal recht nakomt”, aldus Zyberi.
Hij zei dat deze verplichtingen onder meer bestaan uit het respecteren van het in oktober bereikte staakt-het-vuren, het toestaan van voldoende humanitaire hulp – waaronder medicijnen en tenten –, het stopzetten van illegale nederzettingen en het beëindigen van de onwettige bezetting, zoals vorig jaar door de Algemene Vergadering van de VN is gevraagd.