De roep om hardere internationale maatregelen tegen Israël en een structurele oplossing voor het conflict in het Midden-Oosten klinkt steeds luider. Terwijl VN-rapporteurs de Europese Unie aansporen om het handelsovereenkomst met Israël op te schorten, kwam in Brussel de 'Wereldwijde Alliantie voor de Tweestatenoplossing' bijeen. Ondertussen schetsen rapporten een gitzwart beeld van de situatie in Gaza, waar de schade na aanhoudende aanvallen in de miljarden loopt.

"Een tweestatenoplossing is de enige realistische bestemming"

In Brussel vond de negende bijeenkomst plaats van de alliantie die zich inzet voor een tweestatenoplossing, bijgewoond door vertegenwoordigers uit zestig landen. De Belgische minister van Buitenlandse Zaken, Maxime Prévot, benadrukte in zijn openingswoord dat de bijeenkomst plaatsvindt "te midden van een storm", maar dat de internationale gemeenschap op koers moet blijven.

"Een tweestatenoplossing is niet de droom van idealisten, maar de enige realistische bestemming voor Israëliërs, Palestijnen en de regio," aldus Prévot. De aanwezige landen willen collectief de druk opvoeren om onder meer de uitbreiding van Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever een halt toe te roepen.

De Palestijnse premier Mohammed Mustafa riep tijdens de top op tot "urgente en doortastende interventie" tegen de acties van Israël. "Oorlog heeft geen vrede gebracht, een belegering geen veiligheid en een bezetting geen stabiliteit," stelde Mustafa.

Hij pleitte voor de ontwapening van Israëlische kolonisten en een allesomvattend veiligheidskader om het conflict op basis van het internationaal recht definitief te beëindigen. Ook EU-buitenlandchef Kaja Kallas veroordeelde de eenzijdige acties van Israël en eiste een onmiddellijk einde aan de Israëlische restricties op de gezondheidszorg en douane.

VN-rapporteurs eisen opschorting EU-Israël Associatieakkoord

Terwijl in Brussel over de politieke toekomst werd gesproken, voerden VN-rapporteurs vanuit Genève de diplomatieke druk verder op. Zij riepen de Europese Unie op om het EU-Israël Associatieakkoord – dat Israël sinds 2000 bevoorrechte toegang geeft tot de Europese markt – onmiddellijk op te schorten.

Volgens de rapporteurs is de opschorting geen politieke keuze, maar een wettelijke verplichting. Zij wijzen op goed gedocumenteerde mensenrechtenschendingen door Israël en de bindende bevelen van het Internationaal Gerechtshof (ICJ) met betrekking tot het risico op genocide.

"De EU kan niet geloofwaardig beweren de mensenrechten te verdedigen, terwijl ze de preferentiële handel handhaaft met een staat waarvan de gedragingen worden beoordeeld als oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid," aldus de verklaring.

Een Europees burgerinitiatief (ECI) dat pleit voor deze opschorting heeft inmiddels meer dan een miljoen handtekeningen verzameld. De kwestie wordt hoogstwaarschijnlijk besproken tijdens de aanstaande bijeenkomst van de Europese ministers van Buitenlandse Zaken in Luxemburg.

Ongekende verwoesting: 60 miljard euro nodig voor wederopbouw

De diplomatieke initiatieven staan in schril contrast met de aanhoudende realiteit in de Gazastrook. Volgens de Palestijnse autoriteiten vallen er nog vrijwel dagelijks slachtoffers door Israëlische aanvallen in onder meer Gaza-Stad en Khan Younis.

Dit gebeurt ondanks een staakt-het-vuren dat sinds oktober vorig jaar officieel van kracht is. Sinds dat moment zouden er meer dan 750 Palestijnen zijn gedood; Israël meldt de dood van vier militairen.

De verwoesting in het gebied heeft historische proporties aangenomen. Een gezamenlijk onderzoek van de Verenigde Naties en de Europese Unie schat dat de wederopbouw van Gaza de komende tien jaar meer dan 60 miljard euro zal kosten. Alleen al voor de eerste achttien maanden is er 22 miljard euro nodig om essentiële diensten en kritieke infrastructuur te herstellen.

De cijfers uit het rapport zijn onthutsend: meer dan 371.000 woningen zijn verwoest, de helft van alle ziekenhuizen is buiten gebruik, en vrijwel alle scholen zijn zwaar beschadigd. De economie is met 84 procent gekrompen.

Volgens het rapport is de menselijke ontwikkeling in Gaza door de oorlog met maar liefst 77 jaar teruggeworpen. Ongeveer 1,9 miljoen mensen zijn ontheemd. De prangende vraag hoe deze miljarden verzameld moeten worden, en wanneer de wederopbouw onder de huidige omstandigheden überhaupt kan beginnen, blijft vooralsnog onbeantwoord.