Met de jaarwisseling in zicht maken zowel Nederland als België zich op voor een reeks ingrijpende veranderingen. Van fiscale aanpassingen en arbeidsmarkhervormingen tot nieuwe regels voor huisdieren en energie: per 1 januari gaan de wetboeken in beide landen op de schop. Hieronder een overzicht van de belangrijkste wijzigingen bij onze noorder- en zuiderburen.
Nederland: Belastingen, Wonen en Opmerkelijke Verboden
In Nederland staan de wijzigingen vooral in het teken van belastingtarieven, de woningmarkt en strengere regels voor ondernemers en huisdierbezitters.
Portemonnee en Belastingen
Voor vakantiegangers in eigen land wordt het duurder: de btw op hotelovernachtingen en vakantieparken stijgt fors van 9 naar 21 procent. Kamperen blijft wel onder het lage tarief vallen. Ook de trein wordt duurder (+6,5%) en de accijns op benzine en diesel gaat omhoog.
Daar staat tegenover dat het minimumloon stijgt naar €14,71 per uur, wat ook leidt tot hogere uitkeringen (zoals de AOW). Echter, doordat de belastingschijven slechts deels worden gecorrigeerd voor inflatie, zullen veel mensen sneller in een hoger belastingtarief vallen. Daarnaast wordt de strijd tegen witwassen en belastingontduiking opgevoerd:
Contante betalingen boven de €3.000 worden verboden voor winkeliers.
Cryptodienstverleners moeten saldo- en transactiegegevens van gebruikers doorgeven aan de Belastingdienst.
Wonen en Energie
Goed nieuws is er voor huurders: de huurtoeslag wordt toegankelijk voor meer mensen (ook bij duurdere huurwoningen en vanaf 21 jaar). Voor beleggers daalt de overdrachtsbelasting naar 8%, terwijl deze voor starters op de woningmarkt 0% blijft. Op energiegebied wordt de slimme of digitale meter verplicht; weigeren kan niet meer, mede om het terugleveren van stroom door zonnepanelen nauwkeurig te kunnen meten. Grootverbruikers van leidingwater gaan bovendien fors meer belasting betalen.
Werk en Ondernemen
Voor zzp’ers verandert er veel. De zelfstandigenaftrek daalt verder naar €1.200. Belangrijker nog is dat de Belastingdienst na jaren van waarschuwen nu daadwerkelijk boetes gaat uitdelen voor schijnzelfstandigheid. Bedrijven die freelancers inhuren voor werk dat feitelijk een loondienstverband is, lopen risico.
Opvallende maatregelen
Dierenwelzijn: Het houden van naaktkatten en vouwoorkatten (zoals de Scottish Fold) wordt verboden vanwege het lijden dat deze dieren ervaren door hun fysieke kenmerken.
Zorg: Het basispakket wordt aangepast: pogingen om te stoppen met roken worden vaker vergoed en bepaalde oefentherapieën worden opgenomen.
België: Grote Hervorming Arbeidsmarkt en Gezondheidszorg
In België, onder de regering van premier De Wever, ligt de focus op het activeren van mensen richting de arbeidsmarkt en noodzakelijke besparingen, hoewel sommige maatregelen door tijdgebrek later in het jaar zullen volgen.
Arbeidsmarkt: Beperking Werkloosheidsuitkering
De meest fundamentele wijziging is de beperking van de werkloosheidsuitkering in de tijd. Waar deze voorheen onbeperkt kon zijn, wordt de maximale duur in de toekomst vastgesteld op 2 jaar. Dit moet tienduizenden mensen stimuleren werk te zoeken. Ook langdurig zieken zullen met nieuwe prikkels richting de arbeidsmarkt worden geduwd ('activeringsbeleid'), en regels rond overuren en nachtwerk worden soepeler.
Belastingen en Ondernemen
Er wordt een nieuwe, controversiële meerwaardebelasting van 10% ingevoerd op de winst bij verkoop van aandelen en assets. Andere fiscale wijzigingen zijn:
Erfbelasting: In Vlaanderen daalt deze voor alleenstaanden zonder kinderen.
Flexi-jobs: Werknemers die bijverdienen kunnen dit tot een hoger bedrag belastingvrij doen.
Digitalisering: Bedrijven worden verplicht hun facturen naar elkaar te sturen via het officiële digitale netwerk Peppol.
Gezondheid en Leven
Door besparingen in de ziekteverzekering zullen patiënten meer moeten betalen voor medicijnen, al worden innovatieve geneesmiddelen wel sneller terugbetaald. Daarnaast komt er een verbod op reclame voor ongezonde voeding gericht op jongeren.
Energie en Mobiliteit
De energietransitie zet door met maatregelen die elektriciteit goedkoper en gas duurder maken. Ook worden er verdere stappen gezet om elektrisch rijden te promoten en het gebruik van stookolie af te bouwen.
