Belgische militairen hebben dinsdagnacht meegeholpen bij de NAVO-operatie tegen Russische drones die het Poolse luchtruim binnendrongen. Dat bevestigde minister van Defensie Theo Francken (N-VA) donderdag in De Ochtend op Radio 1. Volgens hem ging het om een "doelbewuste test" van Rusland, die aantoont hoe kwetsbaar de NAVO-oostflank blijft.

Dinsdagnacht vlogen negentien Russische drones het Poolse luchtruim binnen. In reactie daarop werden Poolse F-16’s en Nederlandse F-35’s ingezet om de toestellen neer te halen. Ook een Italiaans radarvliegtuig en een tankvliegtuig van de multinationale Airbus A330 MRTT-vloot stegen op. België maakt deel uit van die vloot. Twee Belgische militairen bemanden een air-to-air refuelling toestel en voorzagen de F-35’s tijdens de operatie van kerosine, bevestigde Francken.

Bewuste provocatie

“Het was een samenwerking tussen bondgenoten. Onze mensen hebben ‘s nachts in de lucht de F-35’s van kerosine voorzien,” aldus de minister. “Dat toont dat België, hoe klein onze bijdrage ook lijkt, deelneemt aan de verdediging van het bondgenootschap.”

Volgens Francken was de droneaanval geen vergissing, maar een bewuste provocatie. "Het was een test, zeker en vast," zei hij. “Er is nu opgehelderd dat het een doelbewuste actie was, al blijft Rusland ontkennen dat het om een provocatie ging.”

Van de negentien drones werd volgens de Poolse premier Donald Tusk ongeveer een derde neergehaald. Francken benadrukte dat er geen onmiddellijke dreiging voor Polen was. "Als je spreekt over een verrassingsaanval, dan heb je een heel ander scenario. Dan zou er veel meer militair engagement zijn geweest van de NAVO. Dit was een test en maakt iedereen wakker."

De Belgische defensieminister noemde de schending van het NAVO-luchtruim "onaanvaardbaar" en riep op tot meer investeringen in luchtverdediging. “We moeten onze luchtverdediging versterken. Ook hier. België heeft niets, alleen F-16’s,” zei hij. Volgens Francken zijn aankopen van systemen voor drone-afweer inmiddels in voorbereiding.

Op sociale media schreef Francken:

“De Russische drone-incursie boven Polen was een bewuste test. Die nacht bewees @NATO dat we ons kunnen verdedigen. @BelgiumDefence droeg ook bij: 2 militairen bemanden een air-to-air refueling vliegtuig. Trots dat we ons steentje hebben bijgedragen aan de verdediging van het bondgenootschap.”

Europese leiders verontrust

De aanval op Pools grondgebied veroorzaakte onrust bij Europese leiders, die het incident zien als een poging van Moskou om de grenzen van de NAVO te testen en verdeeldheid te zaaien. Als reactie kondigde de Franse president Emmanuel Macron vrijdag aan dat Frankrijk drie Rafale-straaljagers naar Polen zal sturen om het luchtruim en de oostflank van de NAVO te beschermen. Daarmee komt hij een belofte na aan de Poolse premier Donald Tusk.

Macron zei dat de inzet werd afgestemd met NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte en de Britse premier Keir Starmer. “De veiligheid van het Europese continent is onze topprioriteit. We zullen niet zwichten voor de groeiende intimidatie door Rusland,” verklaarde Macron op X.

Verdere sancties

Ook het Verenigd Koninkrijk reageerde met nieuwe sancties tegen de Russische oorlogsmachine. De Britse regering kondigde een verbod af op zeventig schepen die deel zouden uitmaken van de Russische "schaduwvloot" die olie vervoert in strijd met bestaande sancties.

Daarnaast werden zo’n dertig personen en bedrijven, onder meer in China en Turkije, getroffen door sancties wegens hun betrokkenheid bij de levering van elektronica, chemicaliën en wapenonderdelen aan Rusland. Volgens de Britse minister van Buitenlandse Zaken Yvette Cooper, die vrijdag haar eerste bezoek aan Kiev bracht, is het verhogen van de economische druk op Rusland “van vitaal belang om de illegale oorlog te stoppen”.

Risico op escalatie

De Poolse minister van Buitenlandse Zaken Radek Sikorski bezocht vrijdag eveneens Kiev om samen met zijn Oekraïense ambtgenoot Andrii Sybiha te spreken over “gedeelde veiligheid, Oekraïense toetreding tot de EU en NAVO, en verdere druk op Moskou”. Volgens het Poolse ministerie van Defensie zullen Polen en Oekraïne bovendien samenwerken om personeel te trainen in anti-droneverdediging.

De grootschalige Russische droneaanval van dinsdagnacht herinnert de Europese lidstaten eraan dat de drie jaar durende oorlog in Oekraïne nog steeds het risico inhoudt op een bredere escalatie. Voor België was de operatie in elk geval een duidelijk signaal, besluit Francken: “Die nacht heeft de NAVO bewezen dat we snel kunnen reageren. Maar we mogen niet zelfgenoegzaam worden — dit moet een wake-upcall zijn.”