Meer dan 15 miljoen gelekte documenten van de grootste bank van Duitsland, Deutsche Bank, hebben de controversiële zakelijke praktijken uit het verleden en tekortkomingen in het toezicht van de instelling aan het licht gebracht. Internationale media, waaronder het tijdschrift Der Spiegel hebben de gelekte interne documenten onderzocht en hun bevindingen met het publiek gedeeld.
In het kader van een project met de titel “Inside Deutsche Bank” – waaraan meer dan 200 onderzoeksjournalisten van tientallen mediaorganisaties wereldwijd hebben meegewerkt – zijn meer dan 15 miljoen e-mails, interne auditrapporten, notulen van bestuursvergaderingen en compliance-dossiers, verstrekt door twee klokkenluiders, onder de loep genomen.
Tot het internationale consortium behoorden vooraanstaande media zoals ZDF, de Financial Times (FT), The New York Times, Le Monde en Kyodo News.
Plannen om activiteiten met Russische ondernemers uit te breiden
Uit de gelekte documenten blijkt dat Deutsche Bank kort voor het uitbreken van de oorlog in Oekraïne van plan was haar zakelijke activiteiten met Russische ondernemers uit te breiden, waaronder personen uit de naaste omgeving van de Russische president Vladimir Poetin.
Volgens de documenten koos het management van de bank voor een andere koers. Dit was ondanks waarschuwingen van interne deskundigen op het gebied van financiële criminaliteit en advies van externe juridische adviseurs in september 2020, die de bank aanraadden serieus te overwegen zich uit Rusland terug te trekken.
Als onderdeel van een nieuwe Ruslandstrategie die in december 2020 aan de raad van bestuur werd gepresenteerd, werd een lijst opgesteld van de 200 rijkste Russische burgers – waaronder personen met nauwe banden met het Kremlin – met als doel de inkomsten uit vermogende Russische klanten tegen 2023 te verhogen van 28 miljoen euro naar 50 miljoen euro.
Hoewel de bank haar besluit aankondigde om zich uit Rusland terug te trekken na de druk die ontstond na het uitbreken van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne in februari 2022, is opgemerkt dat dit proces nog niet volledig is afgerond.
Gehandeld “buiten het wettelijke en regelgevende kader”
Uit de documenten blijkt dat CEO Christian Sewing – die in 2018 aantrad – achter gesloten deuren aandrong op het nemen van grotere risico’s, ondanks zijn beloften om eerdere schandalen achter zich te laten. Hij zou waarschuwingen van compliance-afdelingen hebben genegeerd en bepaalde kritieke kwesties die van invloed kunnen zijn op de balans van de bank, niet aan de aandeelhouders bekendgemaakt.
Uit de documenten, waarin tekortkomingen op het gebied van naleving, zwakke punten in het ondernemingsbestuur en gebreken in de IT-infrastructuur worden beschreven, blijkt dat de bank in feite aan de toezichthouders heeft toegegeven dat zij “buiten het wettelijke en regelgevende kader opereerde”.
In een gezamenlijke verklaring legden de klokkenluiders uit dat zij kritieke zaken – zoals de rekeningen van Russische zakenlieden – in het algemeen belang aan het licht hebben gebracht, waarbij zij de nadruk legden op de dringende noodzaak van een grondige hervorming van het topmanagement en de bedrijfscultuur van de bank.
Verdachte overschrijving in verband met Epstein; verzwijging van gegevens Trump
Een onderzoek – gecoördineerd door de Zuid-Afrikaanse non-profitorganisatie Barracuda Media met technische ondersteuning van het Data and Research Center (DARC) in Duitsland – beweert dat de bank zich schuldig heeft gemaakt aan boekhoudkundige onregelmatigheden en controversiële constructies voor belastingontduiking heeft toegepast ten behoeve van vermogende klanten.
Uit het dossier blijkt dat de bank verdachte geldovermakingen ter waarde van in totaal ongeveer 600 miljoen dollar heeft gefaciliteerd die verband hielden met de veroordeelde zedendelinquent Jeffrey Epstein – een bedrag dat aanzienlijk hoger ligt dan wat eerder publiekelijk was gemeld.
Bovendien kwam aan het licht dat de bank in 2017, tijdens de eerste ambtstermijn van de Amerikaanse president Donald Trump, onbedoeld zijn belastingaangiften openbaar maakte. Naar verluidt hield de bank dit datalek verborgen voor het Witte Huis, waarbij CEO Christian Sewing rechtstreeks werd geïnformeerd over hoe de daaruit voortvloeiende crisis moest worden aangepakt.
Gedurende de week zullen er nog meer rapporten over Deutsche Bank – die dagelijks meer dan 1 biljoen euro aan internationale geldovermakingen verwerkt – worden gepubliceerd. Deze zullen naar verwachting betrekking hebben op geheime betalingen aan een lid van de koninklijke familie van Qatar, evenals op structurele tekortkomingen in de systemen van de bank ter bestrijding van witwassen (AML).
Aandelen dalen, bank wijst op inspanningen voor “transformatie”
Naar aanleiding van het nieuws, dat voor opschudding zorgde op de markten, daalden de aandelen van Deutsche Bank met maar liefst 6%, waardoor ze die dag het meest besproken aandeel op de Duitse beurs waren.
In een schriftelijke verklaring gaf Deutsche Bank aan dat zij geen significante financiële gevolgen verwacht als gevolg van het datalek, met het argument dat de kwesties die in de documenten aan de orde worden gesteld “al vele jaren teruggaan – in sommige gevallen zelfs tot 20 jaar.”
In de verklaring stond: “De betreffende zaken zijn destijds onderzocht en met de toezichthoudende autoriteiten gedeeld. Wij zijn vandaag de dag een andere bank. Onder leiding van Christian Sewing heeft Deutsche Bank een ingrijpende institutionele transformatie ondergaan.”
Wat de periode 2019–2025 betreft, heeft de bank aandacht besteed aan interne controles. In de verklaring wordt opgemerkt dat er 7 miljard euro is geïnvesteerd om de systemen van de bank te versterken, en dat de geboekte vooruitgang is bevestigd door marktdeelnemers, regelgevende autoriteiten, toezichthoudende instanties en beleggers.
Verder wijst het persbericht erop dat de betreffende berichten verwijzen naar “vermeende interne documenten”, en voegt daaraan toe: “Ongeacht hoe deze informatie is verkregen, bevat deze vertrouwelijke, wettelijk beschermde gegevens over klanten, medewerkers en andere derden.”
In de schaduw van boetes en huiszoekingen
De Deutsche Bank is in het verleden regelmatig in het nieuws gekomen vanwege beschuldigingen van witwassen en juridische geschillen rond de overname van Postbank.
Hierdoor heeft de bank sinds 2012 in totaal 18,6 miljard euro betaald aan schikkingen en schadevergoedingen in verband met overtredingen zoals marktmanipulatie, het witwassen van geld afkomstig uit Rusland en ontoereikende interne controles.
Ook had de Duitse Federale Financiële Toezichthoudende Autoriteit (BaFin) de bank eerder boetes opgelegd vanwege tekortkomingen bij de integratie van Postbank.





















