Burgemeesters in Twente, de politie en het Openbaar Ministerie hebben gisteren besloten dat boeren met tractoren en zware landbouwvoertuigen niet langer op de snelweg mogen demonstreren.
Volgens Roelof Bleker, voorzitter van de Veiligheidsregio Twente en burgemeester van Enschede, valt demonstreren op de snelweg niet onder het demonstratierecht. Hoe het verbod exact gehandhaafd gaat worden moet in later overleg worden vastgesteld, al hoopt het bestuur dat de boeren zich er vrijwillig aan houden.
Onderzoek naar dodelijk ongeval op A59 en reactie van nabestaanden
Aanleiding voor het besluit in Twente is het dodelijke ongeval van afgelopen vrijdag op de A59 in Noord-Brabant. Gisteren werd bekend dat de politie een 34-jarige vrouw uit Nistelrode heeft aangehouden. Zij wordt ervan verdacht met haar SUV achter op een auto te zijn gebotst in de staart van een file die was veroorzaakt door protesterende boeren op de snelweg. De vrouw is na verhoor weer vrijgelaten.
De dochter van het omgekomen echtpaar (een man van 71 en een vrouw van 72 uit Oss) liet weten dat haar ouders onderweg waren voor hun wekelijkse uitje. Zij benadrukte dat zij de achteropkomende bestuurder verantwoordelijk houdt voor het ongeval en niet de protesterende boeren.
Het dodelijke ongeval op de A59 en felle reacties uit het kabinet
Het ongeval vond vrijdagmorgen plaats bij Heesch/Oss. Tientallen tractoren reden over de rechterrijstrook van de A59 naar een boerenprotest in Den Bosch, waardoor file ontstond. Bij de kettingbotsing in de staart van die file raakten vier auto's betrokken; twee inzittenden kwamen om het leven en zes anderen raakten gewond.
Het kabinet reageerde fel op de gebeurtenissen. Premier Jetten noemde demonstreren op de snelweg "onacceptabel en onbegrijpelijk", terwijl minister Karremans van Infrastructuur het "bloedlink" noemde. Premier Jetten uitte daarnaast kritiek op het feit dat de politie en het Openbaar Ministerie vooraf hadden aangekondigd de boeren niet tegen te houden.
Onduidelijkheid over handhaving en rol van politie en OM
Rond het optreden van de autoriteiten ontstond discussie. Politievakbond ACP eist duidelijkheid van het OM en benadrukt dat eerst helder moet zijn welke opdracht agenten hebben gekregen, aangezien het lokale gezag bepaalt wat de politie mag.
Het OM stelde dat tractoren op de snelweg strafbaar zijn, maar dat per situatie door de lokale driehoek (burgemeester, OM en politie) wordt afgewogen hoe wordt opgetreden. Volgens de politie Oost-Brabant is wel geprobeerd tractoren van de snelweg te weren, maar werd door de vele op- en afritten en de massale toestroom besloten de voertuigen gedoogd te laten rijden ter bevordering van de veiligheid. Vakbonden ACP en NPB vragen om een grondige evaluatie van de handhaving.
Aanleiding voor de protesten: Brabants stikstofbesluit
De demonstrerende boeren waren vrijdag onderweg naar het provinciehuis in Den Bosch. Zij protesteerden tegen het voornemen van het provinciebestuur van Noord-Brabant om de stikstofvergunningen van vijf pluimveebedrijven in te trekken vanwege te hoge uitstoot op nabijgelegen natuur.
Tijdens het Statendebat, dat kort werd onderbroken voor een moment stilte vanwege het ongeval, hield gedeputeerde Saskia Boelema vast aan het voorlopige intrekkingsbesluit per 1 oktober om te voldoen aan een rechterlijke uitspraak. Wel stemde de provincie in met een motie om met de vijf pluimveehouders in gesprek te gaan over alternatieve oplossingen, zoals het aanpassen of verplaatsen van de bedrijven.
