Europese landen hebben maandag gewaarschuwd dat Rusland een “aanzienlijke en langdurige dreiging” vormt voor de Euro-Atlantische veiligheid, en hebben de Europese Unie opgeroepen haar aanwezigheid en paraatheid in het Noordpoolgebied te versterken.
In een gezamenlijke verklaring die tijdens de Europese Arctische Top werd aangenomen, stelden de leiders van Finland, Denemarken, Estland, Frankrijk, Griekenland, Duitsland, Letland, Litouwen, Nederland, Polen, Roemenië en Zweden dat de toenemende geopolitieke concurrentie en de aanhoudende oorlog in Oekraïne het strategische klimaat in het Noordpoolgebied ingrijpend veranderen.
“Wij nemen met grote bezorgdheid kennis van de aanzienlijke en langdurige bedreiging die Rusland vormt voor de Euro-Atlantische veiligheid”, aldus de leiders, die wezen op wat zij omschreven als de inspanningen van Moskou om zijn invloed in het Noordpoolgebied te vergroten en op de toenemende vijandige en hybride activiteiten tegen Europa.
Beter inzicht in het maritieme domein
De leiders riepen op tot een sterkere en meer strategische rol van de EU in het Europese Noordpoolgebied en benadrukten de noodzaak van een betere paraatheid in het licht van de veranderende veiligheidsomstandigheden.
“Wij roepen de Europese Unie op om een meer strategische en proactieve rol te spelen in het Europese Noordpoolgebied en ons in te zetten voor het versterken van de betrokkenheid van de Unie bij het Noordpoolgebied op een samenhangende en toekomstgerichte manier, met voldoende middelen en in overeenstemming met de veranderende geopolitieke realiteit”, aldus de verklaring.
Zij riepen op tot een beter inzicht in het maritieme domein en een intensiever gebruik van ruimtevaartcapaciteiten om de informatie-uitwisseling te verbeteren en een meer geïntegreerd beeld te krijgen van de ontwikkelingen in de regio.
Grensoverschrijdende samenwerking
In de verklaring werd ook gewezen op de noodzaak van meer investeringen in militaire mobiliteit, grensoverschrijdende connectiviteit en infrastructuur in de meest noordelijke regio’s van de EU.
Zij benadrukten het belang van de ontwikkeling van infrastructuur voor dubbel gebruik en de bescherming van kritieke infrastructuur op het land en op zee, nu het Noordpoolgebied steeds toegankelijker wordt en strategisch steeds meer omstreden raakt.
De Amerikaanse president Donald Trump heeft herhaaldelijk zijn wens uitgesproken om om strategische en historische redenen de controle over Groenland te verkrijgen, waarbij hij wees op de belangstelling van China en Rusland voor de regio en hun groeiende aanwezigheid daar.
