Het Amerikaanse leger heeft defensieve luchtaanvallen uitgevoerd op doelen in het zuiden van Iran, ondanks een lopend staakt-het-vuren en actieve vredesonderhandelingen. Volgens het Amerikaanse hoofdkwartier in het Midden-Oosten (Centcom) waren de aanvallen gericht op raketlanceerinstallaties en boten die zemijnen aan het leggen waren.
Marineofficier Tim Hawkins benadrukte dat de acties bedoeld waren om Amerikaanse troepen te beschermen, maar dat de VS terughoudendheid blijft betrachten vanwege de huidige wapenstilstand.
De Iraanse staatsmedia meldden explosies rond de strategische havenstad Bandar Abbas, evenals bij de kustplaatsen Sirik, Jask en het eiland Larak nabij de Straat van Hormuz. Volgens Iraanse bronnen zijn er bij de aanvallen op de boten zeker vier leden van de Revolutionaire Garde om het leven gekomen.
Trumps harde eisen
De militaire acties vallen samen met intensieve diplomatieke inspanningen om de oorlog – die op 28 februari begon met verrassingsaanvallen van de VS en Israël – definitief te beëindigen. Hoewel president Donald Trump op sociale media liet weten dat de onderhandelingen voorspoedig verlopen, temperde hij tegelijkertijd de verwachtingen door te stellen dat zijn onderhandelaars niet overhaast te werk moeten gaan.
Trump heeft bovendien een aantal harde, nieuwe eisen op tafel gelegd die voor diplomatieke complicaties zorgen:
Vernietiging van uranium: Al het hoogverrijkte uranium van Iran moet onmiddellijk aan de VS worden overgedragen of ter plaatse onder internationaal toezicht worden vernietigd.
Uitbreiding Abraham-akkoorden: Trump eist dat landen als Saoedi-Arabië, Qatar en bemiddelaar Pakistan de Abraham-akkoorden ondertekenen en daarmee Israël diplomatiek erkennen.
Dit laatste stuit op veel weerstand. Voor landen als Saoedi-Arabië en Pakistan blijft de erkenning van een onafhankelijke Palestijnse staat een harde voorwaarde, een standpunt dat door de aanhoudende oorlog in Gaza alleen maar is versterkt.
Iraanse knelpunten en dreigementen
Vanuit Teheran klinken geluiden dat een definitief akkoord nog ver weg is. Hoewel een Iraanse delegatie in Qatar is voor gesprekken, hikt Iran aan tegen cruciale punten:
Bevroren tegoeden: Iran eist directe toegang to miljarden dollars aan banktegoeden die in het buitenland (waaronder Qatar) zijn bevroren.
Sancties en het kernprogramma: Teheran is bereid over het nucleaire- en raketprogramma te praten, mits de internationale sancties volledig worden opgeheven.
Regionale bondgenoten: De beëindiging van de strijd tussen Israël en Irans bondgenoot Hezbollah in Libanon blijft een belangrijk struikelblok.
Ondertussen waarschuwt het Iraanse leger voor hernieuwde agressie. Woordvoerder Abolfazl Shekarchi verklaarde dat als de regio in een nieuwe oorlog belandt, de Iraanse reactie veel zwaarder en sterker zal zijn en de regionale grenzen zal overschrijden.
Rubio optimistisch, energiemarkt reageert
Ondanks de hernieuwde vijandelijkheden blijft de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, hoopvol. Onderweg naar New Delhi verklaarde hij dat er sterke overeenstemming is over een concepttekst en dat het een kwestie van een paar dagen is om de exacte formuleringen glad te strijken.
Rubio benadrukte wel dat de Straat van Hormuz – waar momenteel nog een Iraanse blokkade en een Amerikaans embargo gelden – onvoorwaardelijk en zonder tolheffingen heropend moet worden.
De oliemarkt reageerde verrassend optimistisch op de diplomatieke signalen. De olieprijzen daalden met 6 procent naar het niveau van twee weken geleden. Analisten waarschuwen echter dat zelfs bij een direct vredesakkoord het nog maanden zal duren voordat de olie- en gasexport uit de Golfregio weer op het oude niveau is.
