Vooral jongeren omarmen de nieuwe technologie. 75 procent van de 16- tot 24-jarigen maakt gebruik van generatieve AI, terwijl dat bij 75-plussers slechts 8 procent is. Koen Ponnet van de UGent ziet hierin een gevaar: “AI kan nieuwe vormen van digitale ongelijkheid veroorzaken voor mensen die de tools niet doordacht en kritisch kunnen gebruiken.”
Tegelijkertijd neemt de traditionele digitale kloof nauwelijks af. Tegen 2025 loopt 39 procent van de mensen tussen 16 en 74 jaar digitaal risico, wat betekent dat ze ofwel geen toegang hebben tot het internet, ofwel slechts minimale vaardigheden bezitten om er gebruik van te maken. Voor 75- tot 89-jarigen stijgt dit percentage tot 81 procent. Internetveiligheid blijft een barrière vormen voor talrijke onlinegebruikers, terwijl degenen die geen gebruik maken van het internet zich steeds meer gemarginaliseerd voelen.
Sinds de vorige editie in 2023 zijn er enkele bemoedigende vorderingen geboekt, maar veel aspecten blijven ongewijzigd. “De vooruitgang blijft beperkt en de digitale sociale ongelijkheid verdwijnt niet; ze verandert van vorm”, aldus het rapport. “Momenteel gaat het niet zozeer om de toegang tot digitale technologie, maar veeleer om de kwaliteit van die toegang en de manier waarop individuen ermee omgaan.”
Wereldwijde internetconnectiviteit
Toegang tot het internet is in België inmiddels bijna universeel. Tegen 2025 zal 95 procent van de Belgische huishoudens met personen in de leeftijd van 16 tot 74 jaar beschikken over een internetverbinding thuis.
Toch zijn niet alle personen “multi-connected”, wat betekent dat ze bijvoorbeeld zowel een smartphone als een laptop bezitten voor hun taken. “Ponnet stelt dat drie op de tien huishoudens met een inkomen onder de 1.400 euro – de armoedegrens – alleen een smartphone hebben. Voor werk of school heb je echter doorgaans meer nodig dan alleen een smartphone, wat tot belemmeringen leidt.”
Veiligheid online
Met name cyberveiligheid blijft een grote hindernis voor talrijke internetgebruikers. Meer dan een kwart van de internetgebruikers tussen 16 en 74 jaar beschikt niet over de vaardigheden om zichzelf online te beschermen. Ook onder jongeren zijn er grote verschillen: één op de vijf personen in de leeftijd van 16 tot 24 jaar heeft geen vaardigheden op dit gebied.
Een lichtpuntje is dat mensen met een lage opleiding of weinig vaardigheden wel degelijk hulp zoeken. Ze vertrouwen daarbij vooral op hun partner of familie, gevolgd door vrienden, buren en kennissen. Uit het onderzoek blijkt dat overheidsinitiatieven zoals Digipunten steeds minder effectief zijn.
