De Europese Unie streeft naar een diepere samenwerking met Israël op het gebied van geavanceerde luchtverdedigings- en ruimtevaarttechnologieën. Met het oog op toenemende geopolitieke spanningen wil Brussel zijn strategische en technologische capaciteiten versterken. In dit kader reisde Shimrit Maman, directeur van de Israel Space Agency, naar Brussel voor overleg met Ekaterina Zaharieva, Europees Commissaris voor Startups, Onderzoek en Innovatie.
Tijdens de gesprekken stonden kunstmatige intelligentie, robotica en geavanceerde technologieën centraal. Het bezoek vindt plaats vlak voor een belangrijke toespraak over ruimtevaartbeleid van Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen tijdens een top in Parijs, waar zij naar verwachting zal waarschuwen voor toenemende dreigingen en de noodzaak voor Europa om zijn aanwezigheid in de ruimte te vergroten.
Militarisering van de ruimte en 'dual-use' technologie
Volgens Maman is internationale samenwerking noodzakelijk omdat het heel moeilijk is om dergelijke projecten alleen uit te voeren, zeker nu de militarisering van de ruimte al op grote schaal plaatsvindt. Zij benadrukte tijdens haar interview met Politico dat partners steeds meer interesse tonen in zogeheten 'dual-use'-technologieën, die zowel civiele als militaire toepassingen hebben.
Als concreet voorbeeld wijst Maman op vroegtijdige waarschuwingssystemen, zoals die recent werden ingezet tijdens raketaanvallen vanuit Iran om de Israëlische bevolking tijdig te waarschuwen en het aantal slachtoffers te beperken. Naast meerlaagse defensie tegen ballistische dreigingen benadrukt zij de waarde van satellietbeelden en AI-modellen bij het aanpakken van natuurrampen zoals bosbranden, overstromingen en langdurige droogte.
Van politieke terughoudendheid naar strategische noodzaak
De intensivering van de betrekkingen volgt op een periode van politieke spanningen en terughoudendheid vanwege de oorlog in de Gazastrook. Toenemende concurrentie uit de Verenigde Staten en strategische rivaliteit met Rusland en China zetten Europese landen echter onder druk om hun technologische en industriële capaciteiten te versterken.
In 2024 steunde Von der Leyen nog een initiatief van de Poolse premier Donald Tusk en de Griekse premier Kyriakos Mitsotakis voor een door de EU gefinancierd luchtverdedigingsschild. Die plannen kwamen destijds niet van de grond omdat de Europese Commissie en verschillende lidstaten concludeerden dat het systeem afhankelijk zou zijn van Israëlische technologie, wat door de situatie in Gaza politiek te gevoelig lag.
Uitbreiding van militaire defensiedeals in Europa
Inmiddels breidt de defensiesamenwerking tussen Israël en Europese landen zich sterk uit. Het Israëlische defensiebedrijf Rafael Advanced Defense Systems heeft bevestigd een fabriek te openen op een voormalige locatie van Volkswagen in Duitsland om het Iron Dome-luchtverdedigingssysteem te produceren.
Daarnaast sloot Griekenland een overeenkomst van 3 miljard euro met het Israëlische ministerie van Defensie voor de bouw van een meerlaags luchtverdedigingsnetwerk dat bescherming moet bieden tegen drones, gevechtsvliegtuigen en raketten.
