De Europese Unie heeft een cruciale stap gezet in de ondersteuning van Oekraïne. Na maanden van diplomatieke patstelling zijn de EU-ambassadeurs het woensdag eens geworden over een lening van 90 miljard euro en een nieuw, twintigste pakket aan sancties tegen Rusland. De doorbraak volgde nadat Hongarije zijn veto introk, direct nadat de olieleveranties via de strategische Droezjba-pijpleiding werden hervat.
De olie stroomt, de blokkade wijkt
De kern van het conflict lag bij de Droezjba-pijpleiding, die Hongarije en Slowakije van Russische olie voorziet. De verbinding raakte eerder dit jaar beschadigd door Russische drone-aanvallen op Oekraïens grondgebied.
De vertrekkende Hongaarse premier Viktor Orbán beschuldigde Kyiv er herhaaldelijk van de reparaties bewust te vertragen om de druk op Boedapest te verhogen. Oekraïne ontkende dit en wees op de complexiteit van de schade.
Nadat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky dinsdag bevestigde dat de reparaties waren voltooid, meldde het Hongaarse oliebedrijf MOL woensdagmiddag dat de ruwe olie weer richting de raffinaderijen stroomt. Voor Hongarije en Slowakije was dit de beslissende factor om hun verzet tegen het Europese steunpakket te staken.
Politieke aardverschuiving in Hongarije
De timing van de overeenkomst valt samen met een politieke aardverschuiving in Boedapest. Orbán leed op 12 april een zware verkiezingsnederlaag tegen de pro-Europese uitdager Péter Magyar.
Hoewel Magyar pas in mei officieel aantreedt, heeft hij al duidelijk gemaakt de Europese koers ten aanzien van Oekraïne niet langer te zullen dwarsbomen. Diplomaten in Brussel uitten hun opluchting en hopen dat toekomstige besluiten zonder de constante dreiging van een Hongaars veto kunnen worden genomen.
Details van het steunpakket en de sancties
De lening van 90 miljard euro is van vitaal belang om Oekraïne in 2026 en 2027 financieel en militair overeind te houden, zeker nu de steun vanuit de Verenigde Staten onder president Donald Trump nagenoeg is gestopt.
Structuur: Het bedrag wordt verdeeld over twee jaar. Jaarlijks is 28 miljard euro bestemd voor militaire uitgaven en 17 miljard euro voor de algemene begroting.
Financiering: De EU leent het geld op de kapitaalmarkt. De terugbetaling zal worden gedekt door de winsten op de circa 210 miljard euro aan bevroren Russische centrale banktegoeden binnen de EU.
20e Sanctiepakket: Tegelijkertijd worden de duimschroeven bij het Kremlin aangedraaid. Meer dan 40 extra schepen worden verbannen uit EU-havens en zo'n 120 individuen en entiteiten, waaronder 20 regionale Russische banken en diverse cryptoplatforms, zijn aan de sanctielijst toegevoegd.
Zelensky in Cyprus
Om de vrijgave van de fondsen te markeren, wordt president Zelensky donderdag in Cyprus verwacht. Cyprus bekleedt momenteel het roterende EU-voorzitterschap en organiseert informele gesprekken in de jachthaven van Ayia Napa.
Hoewel de bijeenkomst vooral symbolisch is, staan er zware thema's op de agenda: de escalatie in het Midden-Oosten, de stijgende energieprijzen en de eerste discussies over de EU-begroting voor de periode 2028-2034.
Hoewel de ambassadeurs hun akkoord hebben gegeven, loopt er nog een schriftelijke procedure tot donderdagmiddag. Als er geen bezwaren meer worden ingediend, zijn de lening en de sancties formeel een feit en kan de eerste uitbetaling eind mei of begin juni plaatsvinden.
