De Europese Unie heeft opgeroepen tot kalmte en terughoudendheid na de grootschalige militaire operatie van de Verenigde Staten waarbij de Venezolaanse president Nicolás Maduro is afgezet en gevangengenomen. Terwijl de Amerikaanse president Donald Trump de druk in de regio verder opvoert, waarschuwt Europa dat het internationaal recht onder alle omstandigheden moet worden gerespecteerd.
In een officiële verklaring, die zondagavond werd vrijgegeven door EU-buitenlandchef Kaja Kallas, benadrukt de Unie dat leden van de VN-Veiligheidsraad een bijzondere verantwoordelijkheid hebben om de principes van het VN-Handvest te bewaken. De verklaring werd gesteund door 26 van de 27 lidstaten; alleen Hongarije weigerde de tekst te onderschrijven.
Reactie op Amerikaanse inval
De oproep volgt op de aankondiging van president Trump dat Amerikaanse troepen Maduro en zijn vrouw gevangengenomen en het land uitgevlogen hebben. De Venezolaanse regering sprak van een "buitengewoon ernstige militaire agressie" en riep de noodtoestand uit.
Kallas meldde op X (voorheen Twitter) dat ze contact heeft gehad met haar Amerikaanse ambtgenoot Marco Rubio. "De EU heeft herhaaldelijk gesteld dat Nicolás Maduro de legitimiteit van een democratisch gekozen president mist," aldus de verklaring. De Unie pleit echter voor een "vreedzame en democratische overgang die door de Venezolanen zelf wordt geleid", met respect voor de soevereiniteit van het land. Ook eist de EU de onmiddellijke vrijlating van alle politieke gevangenen.
Verdeeldheid binnen Europa
Hoewel de gezamenlijke verklaring eenheid uitstraalt, reageerden Europese leiders de afgelopen dagen wisselend op de Amerikaanse interventie:
België riep op om Maduro verantwoordelijk te houden, maar minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot drong erop aan burgers te sparen en het internationaal recht te respecteren.
Spanje veroordeelde de operatie als een schending van het internationaal recht.
Italië noemde de interventie legitiem. Premier Giorgia Meloni liet weten de situatie nauwlettend te volgen, mede met het oog op de veiligheid van de circa 160.000 Italianen die in Venezuela wonen.
Frankrijk verwelkomde het einde van Maduro's "dictatuur", maar onthield zich van commentaar op de Amerikaanse actie zelf.
Duitsland stelde dat de juridische basis voor de actie zorgvuldig moet worden beoordeeld.
De EU erkent in haar statement de noodzaak om transnationale georganiseerde misdaad en drugshandel te bestrijden, maar stelt dat dit moet gebeuren via samenwerking en met respect voor territoriale integriteit.
Trump dreigt met verdere acties
De spanningen in de regio lopen ondertussen verder op. Naast de ingreep in Venezuela heeft president Trump nieuwe dreigementen geuit richting Colombia. Hij viel de Colombiaanse president Gustavo Petro aan en hintte op mogelijke Amerikaanse acties. Ook stelde Trump dat de regering in Cuba spoedig zou kunnen vallen.
Daarnaast hernieuwde Trump zijn oproep voor een Amerikaanse overname van Groenland. Hij citeerde hierbij Amerikaanse veiligheidsbelangen en wees op de aanwezigheid van Russische en Chinese schepen in de regio.
De consulaire autoriteiten van de EU-lidstaten werken momenteel nauw samen om de veiligheid van EU-burgers in Venezuela te waarborgen.
