De Europese Unie heeft krachtig stelling genomen naar aanleiding van de recente gewelddadige onrust in Frankrijk. Woordvoerder Markus Lammert van de Europese Commissie onderstreepte dat het recht op vreedzaam protest een fundamenteel recht is in alle democratische landen en onvoorwaardelijk beschermd moet worden.
Tegelijkertijd veroordeelde de Commissie de acties van brandstichting, plunderingen en aanvallen op burgers en openbare gebouwen als volstrekt onaanvaardbaar. Lammert benadrukte dat mensen die vreedzaam demonstreren niet gelijkgesteld mogen worden met personen die geweld plegen.
De EU spreekt haar steun uit voor de inspanningen van de Franse autoriteiten om de openbare veiligheid, burgers en publieke instellingen te beschermen, mits dit gebeurt met volledige inachtneming van de grondrechten. De Commissie herinnerde er tevens aan dat rechtshandhaving en het uitvoeren van strafrechtelijke onderzoeken een nationale verantwoordelijkheid blijven.
Strikte verplichtingen voor digitale platforms onder de Digital Services Act
Naast het waarborgen van demonstratierechten richt de Europese Commissie zich nadrukkelijk op de rol van sociale media en online videoplatforms. Woordvoerder Thomas Regnier wees op de verantwoordelijkheid van deze bedrijven om misbruik van hun diensten en algoritmen aan te pakken, met name wat betreft het versterken van geweld en de opruiing daartoe.
Onder de Europese Digital Services Act (DSA) zijn platforms verplicht om pogingen tot het verspreiden of versterken van online geweld te beoordelen en te beperken, ongeacht de oorsprong daarvan.
Zodra platforms kennis hebben van of een vermoeden hebben over mogelijke strafbare feiten, moeten zij proactief optreden en de nationale autoriteiten inlichten. Om de naleving van deze regels tegen informatemanipulatie te waarborgen, onderhoudt de Commissie nauw contact met Franse functionarissen, de nationale digitale coördinator en mediatoezichthouder ARCOM.
Achtergrond: Franse maatregelen en impact van de rellen
Het Europese standpunt volgt op een weekend van landelijke demonstraties en rellen in verschillende Franse steden, die voortvloeiden uit wekenlange studentendemonstraties tegen de achtergrond van een zwakke economie, stijgende staatsschuld en naderende presidentsverkiezingen over zes maanden.
Bij het geweld raakten bijna 1000 handhavers gewond, werden circa 1.500 bedrijven getroffen en voerden autoriteiten ongeveer 2.400 arrestaties uit. De totale financiële schade wordt geschat op enkele honderden miljoenen euro's.
Als reactie op de situatie en de kritiek van burgemeesters over ontoereikende veiligheidsvoorbereidingen heeft premier Sébastien Lecornu lokale autoriteiten verzocht om gedeeltelijke, lokale avondklokken in te stellen.
Een landelijke noodtoestand noemde hij op dit moment niet noodzakelijk, al blijft dit een optie. Een avondklok voor heel Parijs is uitgesloten en de geplande voetbalwedstrijd tussen Paris Saint-Germain en Barcelona gaat door.
