Trump ziet af van importheffingen na ‘raamakkoord’ met NAVO over Groenland

De Amerikaanse president Donald Trump heeft zijn dreigement om importheffingen in te voeren voor diverse Europese landen ingetrokken. Na een gesprek met NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte op het World Economic Forum (WEF) in Davos, sprak Trump van een “raamakkoord” over de toekomst van Groenland en het Noordpoolgebied. Europese leiders reageren opgelucht op de de-escalatie.

De afgelopen dagen liepen de spanningen hoog op nadat Trump had gedreigd om per 1 februari importheffingen van 10 procent (oplopend tot 25 procent in juni) in te voeren voor acht Europese landen, waaronder Nederland, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. De aanleiding was hun steun aan Denemarken in het verzet tegen de Amerikaanse wens om Groenland te kopen.

Woensdagavond kwam echter de ommekeer. Op zijn platform Truth Social kondigde Trump aan dat de heffingen van de baan zijn. “Op basis van een zeer productieve ontmoeting met Mark Rutte hebben we het kader gevormd voor een toekomstige overeenkomst met betrekking tot Groenland en de gehele Arctische regio”, aldus de president.

‘Oneindige oplossing’ en Golden Dome

Hoewel de details van het akkoord vaag blijven, noemde Trump het in een reactie aan de pers een “oneindige oplossing” en een “deal voor de lange termijn”. Volgens de Amerikaanse president omvat het raamakkoord samenwerking op het gebied van de ‘Golden Dome’ – een Amerikaans raketschild – en afspraken over de ontginning van mineralen.

NAVO-topman Mark Rutte bevestigde het gesprek en benadrukte de focus op veiligheid. Tegenover Fox News verklaarde Rutte dat Trump zich zorgen maakt over de toenemende activiteit van China en Rusland in het Noordpoolgebied. “We hebben besproken hoe we gezamenlijk kunnen garanderen dat de zeven landen in dat gebied veilig blijven”, aldus Rutte. Op de vraag of Groenland onderdeel blijft van het Koninkrijk Denemarken, antwoordde Rutte dat die specifieke kwestie "niet meer ter sprake kwam" in het gesprek, omdat de focus lag op collectieve beveiliging.

Geen militair geweld

Eerder op de dag had Trump in zijn langverwachte toespraak in Davos de gemoederen al enigszins bedaard door militair ingrijpen expliciet uit te sluiten. Hoewel hij zijn wens herhaalde om "onmiddellijke onderhandelingen" te starten over de overname van het eiland, zei hij daarbij: "Ik hoef geen geweld te gebruiken, ik wil geen geweld gebruiken en ik zal geen geweld gebruiken."

Wel zette hij de zaal, gevuld met regeringsleiders, onder druk door te stellen: "Jullie kunnen ja zeggen en we zullen zeer erkentelijk zijn, of jullie kunnen nee zeggen en we zullen het onthouden."

Europese opluchting

De reacties vanuit Europa zijn overwegend positief. De Deense minister van Buitenlandse Zaken, Lars Løkke Rasmussen, stelde dat de dag "beter eindigt dan hij begon". Hij verwelkomde het feit dat Trump militair geweld heeft uitgesloten en de handelsoorlog heeft gepauzeerd.

Ook de Nederlandse premier Dick Schoof sprak van een positieve stap richting de-escalatie. Vanuit Zweden klonken echter ook kritische noten over de gevolgde strategie van Washington. De Zweedse minister van Buitenlandse Zaken, Maria Malmer Stenergard, stelde op X: "Het is goed dat Trump is teruggekomen op de tarieven. De eisen voor het verplaatsen van grenzen kregen terecht felle kritiek. We hebben herhaald dat we ons niet laten chanteren."

De geplande extra Europese top in Brussel over de relatie met de VS gaat, ondanks de de-escalatie, donderdagavond gewoon door.

Ontmoeting met Koning Filip

In de marge van het forum heeft Trump ook een ontmoeting gehad met de Belgische koning Filip en premier Bart De Wever, in aanwezigheid van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio. Over de inhoud van dat gesprek, dat ongeveer een kwartier duurde, is niets naar buiten gebracht. Volgens premier De Wever is op verzoek van de Amerikanen afgesproken het gesprek vertrouwelijk te houden.

De internationale beurzen reageerden woensdagmiddag al positief op de eerste signalen van ontspanning, waarbij onder meer de Deense en Belgische beursindexen opveerden.