De federale begrotingsonderhandelingen bevinden zich in een diepe impasse nadat ook een marathonvergadering van het kernkabinet woensdagavond zonder akkoord eindigde. Premier Bart De Wever (N-VA) voerde donderdagochtend de druk op en waarschuwde dat als de standpunten "onverzoenbaar blijven, we daar vroeg of laat de gevolgen van zullen moeten vaststellen."
Het kernkabinet zat woensdag sinds 13:00 uur samen om een akkoord te vinden over de meerjarenbegroting, waarbij de premier een financieel kader voorstelde dat 10 miljard euro moet besparen tegen 2030. De hoop op een doorbraak vervloog echter snel.
Volgens verschillende bronnen liepen de gesprekken vrijwel onmiddellijk vast op de bekende breekpunten: de Franstalige liberalen van MR verzetten zich categoriek tegen elke verhoging van de btw, terwijl de Vlaamse socialisten van Vooruit een ingreep in de automatische loonindexering (indexsprong) onbespreekbaar vonden.
Premier De Wever zou deze controversiële maatregelen bewust opnieuw op tafel hebben gelegd om zijn coalitiepartners "uit de tent te lokken" en hen te dwingen met alternatieven te komen. "Het is gebleken dat dat totaal niet het geval is," stelde De Wever donderdag vast.
"Niet capabel om te besturen"
Donderdag wordt er niet verder onderhandeld, aangezien premier De Wever op een Europese top wordt verwacht. Bij zijn aankomst daar las hij zijn coalitiepartners de les. "De begroting moet nu op orde gebracht worden. Daarvoor zijn wij verkozen," aldus De Wever. "Wie geen moeilijke beslissingen kan nemen, is niet capabel om te besturen."
De premier benadrukte dat er "geen duizend manieren" zijn om de sanering van 10 miljard euro door te voeren. "Als partijen weigeren om die grote middelen in te zetten, gaan we er niet komen," zei hij. "Als men onverzoenbaar blijft, zullen we daar vroeg of laat de gevolgen van moeten vaststellen," klonk de nauwelijks verholen dreiging.
Nieuwe deadline en 'voorlopige twaalfden'
Ook vicepremier Maxime Prévot (Les Engagés) erkende donderdagochtend dat de situatie "gespannen" is. Hoewel hij zei nog in een goede afloop te geloven, sloot Prévot een val van de regering "nooit uit".
Prévot deelde, zonder de partij bij naam te noemen, een sneer uit aan de MR: "Je kan niet op tv gaan zeggen dat er 20 miljard gevonden moet worden en dan rond tafel de maatregelen niet wil aanvaarden die nodig zijn om daar te geraken."
De Wever zal vrijdag bilaterale (één-op-één) gesprekken voeren met zijn vicepremiers om te peilen of collectief overleg weer zinvol is. Volgens Prévot ligt de nieuwe cruciale deadline begin volgende week, op maandag of dinsdag.
Als er dan nog geen akkoord is, wordt het volgens hem materieel onmogelijk om de begroting voor 2026 nog voor het einde van het jaar door het parlement te loodsen. In dat geval moet de regering de eerste maanden van volgend jaar overschakelen op 'voorlopige twaalfden', een soort noodbegroting. "Dat zou niet prettig zijn," aldus Prévot.
Oppositie reageert scherp
De oppositiepartijen reageren vernietigend op de aanhoudende impasse. "Deze regering is de pedalen kwijt," stelt Groen-fractieleider Stefaan Van Hecke. "De Wever speelt met de toekomst van het land."
PS-voorzitter Paul Magnette hekelt dat "rechts alles kapotmaakt" en dat "het altijd dezelfden zijn die betalen: werknemers, gepensioneerden, de midden- en arbeidersklasse." PVDA-voorzitter Raoul Hedebouw linkt de blokkering aan de recente grote vakbondsbetoging en noemt de plannen op tafel "een ongeziene pensioendiefstal".
