Tientallen landen hebben zich aangesloten bij China om een internationale organisatie op te richten die geschillen via bemiddeling oplost.

Vertegenwoordigers van meer dan 30 andere landen, waaronder Pakistan, Indonesië, Wit-Rusland en Cuba, ondertekenden vrijdag in Hongkong het Verdrag tot Oprichting van de Internationale Organisatie voor Bemiddeling (IOMed). Hiermee werden zij de oprichters van deze wereldwijde organisatie.

De ceremonie werd bijgewoond door vertegenwoordigers van ongeveer 50 andere landen en zo'n 20 organisaties, waaronder de Verenigde Naties.

Een experiment

Shahla Ali, een professor in de rechten aan de Universiteit van Hongkong, zei dat de Internationale Organisatie voor Bemiddeling de capaciteit zou hebben om te bemiddelen in geschillen tussen staten, tussen een staat en een burger van een andere staat, of in internationale commerciële geschillen.

“Verdragen kunnen mogelijkheden bieden om nieuwe benaderingen uit te proberen,” zei ze, daarbij wijzend op de groeiende interesse wereldwijd in bemiddeling als middel om geschillen tussen investeerders en staten op te lossen.

Paul Lam, de minister van Justitie van Hongkong, schreef dat de oprichting van IOMed kwam op het moment dat “vijandige externe krachten proberen Hongkong te de-internationaliseren en te de-functionaliseren”.

De steun van ontwikkelingslanden benadrukte de groeiende invloed van Beijing in het mondiale Zuiden, te midden van toenemende geopolitieke spanningen, deels veroorzaakt door de handelstarieven van de Amerikaanse president Donald Trump.

Dialoog, geen verdeeldheid

De inauguratie vond ook plaats te midden van groeiende geopolitieke spanningen, zoals India dat het Indus-waterverdrag met buurland Pakistan opschortte.

John Lee, Chief Executive van Hongkong, die de ceremonie bijwoonde, zei dat de IOMed steeds belangrijker zou worden nu de geopolitieke spanningen toenemen.

“Wanneer protectionisme dreigt de internationale handelsorde te ontsporen, en wanneer unilateralisme de mondiale toeleveringsketens bedreigt, is het dialoog – niet verdeeldheid – die het evenwicht herstelt,” zei hij.

Aanvulling op de VN

Yueming Yan, hoogleraar recht aan de Chinese Universiteit van Hongkong, zei dat de nieuwe organisatie een aanvullende mechanisme is op bestaande instellingen zoals het Internationaal Gerechtshof en het Permanent Hof van Arbitrage in Den Haag.

“Terwijl het Internationaal Gerechtshof en de Partnerschaps- en Samenwerkingsovereenkomst zich richten op arbitrage, introduceert IOMed een gestructureerde, geïnstitutionaliseerde vorm van alternatieve geschillenbeslechting - namelijk bemiddeling - op wereldwijde schaal,” zei ze.

Hoewel veel details over de nieuwe organisatie nog moeten worden verduidelijkt, zou het de deur kunnen openen voor meer synergie tussen formele rechtszaken of arbitrage en flexibelere methoden zoals bemiddeling, voegde ze eraan toe.

Zero-sum mentaliteit

Tijdens de ceremonie verklaarde de Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi dat China al lange tijd pleit voor het omgaan met verschillen in een geest van wederzijds begrip en consensusvorming via dialoog, terwijl het streeft naar het bieden van “Chinese wijsheid” voor het oplossen van conflicten tussen naties.

“De oprichting van de Internationale Organisatie voor Bemiddeling helpt om verder te kijken dan de zero-sum mentaliteit van ‘jij verliest en ik win’,” zei hij.

De organisatie, met haar hoofdkantoor in Hongkong, heeft als doel de vreedzame oplossing van internationale geschillen te bevorderen en meer harmonieuze mondiale relaties op te bouwen, voegde hij eraan toe.

Beijing heeft de organisatie geprezen als 's werelds eerste internationale juridische organisatie voor het oplossen van geschillen door middel van bemiddeling, en gezegd dat het een belangrijk mechanisme zal zijn om de principes van het Handvest van de Verenigde Naties te waarborgen.