Myria, het Federaal Migratiecentrum, heeft in een deel van het jaarverslag over internationale bescherming zijn bezorgdheid geuit. Het Belgische migratiebeleid is momenteel gericht op het tegengaan van personen die eerder bescherming hebben aangevraagd of een beschermingsstatus hebben gekregen in een andere lidstaat. Dit wordt officieel “secundaire migratie” genoemd.

In publieke discussies, zoals in uitspraken van minister van Asiel en Migratie, Anneleen Van Bossuyt, wordt dit vaak “asielshopping” genoemd. Myria stelt dat dit standpunt te simplistisch is.

“We erkennen dat secundaire migratie een reëel probleem vormt voor de autoriteiten die toezicht houden op de asielprocedure. Toch is de bewering dat veel van deze mensen misbruik maken van het asielsysteem onjuist,” aldus adjunct-directeur Ina Vandenbergh.

Rapport trekt twijfels over rigide aanpak

De organisatie wijst op een veel complexere situatie, waarin mensen vaak op zoek zijn naar daadwerkelijke veiligheid in een Europa waar de beschikbaarheid daarvan sterk verschilt. Myria constateert ook dat de grondrechten van asielzoekers in België onder druk staan. Onder minister Van Bossuyt werd een wet aangenomen die de opvangrechten voor mensen met een “M-status” beperkt. Het Grondwettelijk Hof heeft die wet opgeschort.

De organisatie waarschuwt bovendien dat asielzoekers nog steeds toegang moeten hebben tot een passende juridische procedure. De organisatie stelt dat kortere beroepstermijnen en versnelde procedures deze toegang zouden kunnen belemmeren.

Het jaarverslag trekt twijfels over de doeltreffendheid van deze rigide aanpak. “Aanvragers hebben doorgaans een beperkt begrip van het asiel- en opvangbeleid van bepaalde lidstaten, wat inhoudt dat een aanscherping van het beleid zelden invloed heeft op hun reisbeslissingen,” aldus het rapport, waarbij Myria stelt dat het beleid ertoe leidt dat personen in een juridisch vacuüm terechtkomen, zonder bescherming in welke lidstaat dan ook.

“Opvangsysteem volledig overspoeld”

Hiernaast kampt België nog steeds met een opvangcrisis. Myria meldt dat in 2025 7.015 mensen op de dag dat hun aanvraag voor internationale bescherming werd geregistreerd, geen onderdak konden vinden, waarbij het in de meeste gevallen om alleenstaande mannen ging.

Aangezien er vaak geen andere opvangplaatsen beschikbaar zijn, belanden velen uiteindelijk op straat. Minister Van Bossuyt bevestigde alsnog in haar reactie dat zij zich inzet voor dit strenge beleid.

“Als we deze secundaire migratiestromen negeren, zou ons opvangsysteem volledig overspoeld kunnen raken, met als gevolg escalerende kosten in verband met de asielprocedure,” aldus de minister.