Terwijl de Europese Unie worstelt met haar interne verdeeldheid over de relatie met Israël, bereikt het geweld door kolonisten op de bezette Westelijke Jordaanoever een kookpunt. Terwijl diplomaten in Luxemburg debatteren over het opschorten van handelsverdragen, waarschuwen mensenrechtenorganisaties dat de "straffeloosheid" van Israël leidt tot een humanitaire catastrofe en de hoop op een tweestatenoplossing de grond in boort.
De roep om Palestijns zelfbeschikkingsrecht
Kaja Kallas, de topvrouw van het Europees buitenlandse beleid, benadrukte deze week voorafgaand aan het overleg van de EU-ministers van Buitenlandse Zaken dat stabiliteit in het Midden-Oosten alleen haalbaar is via een proces dat "door Palestijnen wordt geleid en beheerd."
Tijdens bijeenkomsten van de Global Alliance for the Two-State Solution bleek dat er brede internationale steun is voor het versterken van het Palestijnse bestuur. Volgens Kallas staat de EU zij aan zij met meer dan 60 landen om te laten zien dat een levensvatbare Palestijnse staat de enige weg is naar regionale rust. De diplomatieke focus ligt echter niet alleen op Gaza; ook de "zeer fragiele" situatie in Libanon en de dreiging vanuit Iran staan hoog op de agenda.
Een verdeeld Europa: De strijd om de Associatieovereenkomst
Ondanks de eenstemmigheid over de noodzaak van vrede, is de EU intern diep verdeeld over de te varen koers richting Israël. Landen als Ierland, Spanje en Slovenië dringen aan op concrete sancties. De Ierse minister van Buitenlandse Zaken, Helen McEntee, verklaarde dat de EU haar fundamentele waarden moet beschermen tegen een land dat "duidelijk de mensenrechten schendt."
De harde kern van critici binnen de EU eist:
Opschorting van de Associatieovereenkomst: Het verdrag dat de basis vormt voor de handel tussen de EU en Israël.
Handelsbeperkingen: Specifieke sancties tegen producten uit illegale nederzettingen.
Veroordeling van wetgeving: Zoals het recente Israëlische wetsvoorstel voor de doodstraf, dat volgens McEntee onevenredig op Palestijnen is gericht.
Echter, voor het opschorten van dergelijke verdragen is unanimiteit vereist. Kallas gaf toe dat die er momenteel niet is, mede door tegenstand van landen als Duitsland en Italië.
Amnesty International: "Moreel falen van de EU"
Deze Europese aarzeling komt de unie op zware kritiek te staan. Amnesty International noemt het besluit om de handelsbetrekkingen intact te laten een "moreel falen" en een bewijs van "minachting voor burgerlevens."
Volgens Erika Guevara-Rosas van Amnesty zorgt de jarenlange straffeloosheid ervoor dat Israël zich gesterkt voelt om het internationaal recht te blijven schenden. "De EU mag fragiele wapenstilstanden niet gebruiken als excuus om Israël opnieuw een vrijbrief te geven," aldus de organisatie.
De realiteit op de Westoever: "Etnische zuivering"
Terwijl er in de diplomatieke wandelgangen wordt gedebatteerd, verslechtert de situatie voor Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever in een alarmerend tempo. Volgens recente rapporten van mensenrechtenorganisaties en de NOS vindt er een vorm van "etnische zuivering" plaats onder de radar van de wereldwijde media.
Enkele cijfers en ontwikkelingen:
Aantal aanvallen: Gemiddeld tien aanvallen per dag door Joodse kolonisten in de eerste veertig dagen van het conflict.
Slachtoffers: Zeker acht doden en honderden gewonden door kolonistengeweld.
Nieuwe nederzettingen: De Israëlische regering heeft in het geheim de bouw van 34 nieuwe nederzettingen goedgekeurd, wat de annexatie van het gebied verder versnelt.
Umm al-Khair: Een dorp onder beleg
Een schrijnend voorbeeld van deze escalatie is het bedoeïenendorp Umm al-Khair. Inwoners getuigen dat zij 24 uur per dag worden belaagd door kolonisten uit de aangrenzende nederzetting Carmel. Gewapende kolonisten hebben caravans geplaatst midden in het Palestijnse dorp om de gemeenschap te splitsen en de bewegingsvrijheid in te perken.
Activisten ter plaatse melden dat zelfs de weg naar de lokale school wordt geblokkeerd met prikkeldraad. Wanneer de bevolking protesteert, grijpt het Israëlische leger vaak niet in tegen de kolonisten, maar wordt er traangas ingezet tegen de Palestijnse kinderen en hun ouders.
De kloof tussen de diplomatieke ambities van de EU en de gewelddadige realiteit op de grond lijkt groter dan ooit. Waar Kaja Kallas spreekt over een "door Palestijnen geleid proces", zien de inwoners van de Westoever hun land dag na dag verdwijnen. Zonder Europese unanimiteit over sancties blijft de invloed van de EU beperkt tot retoriek, terwijl de situatie in de regio balanceert op de rand van een totale escalatie.
