Nederland zet een belangrijke stap in de ontwikkeling van dronetechnologie. Het kabinet wil boven de Noordzee een permanent testgebied openstellen waar drones autonoom kunnen vliegen, buiten het directe zicht van hun piloten. De zone moet – als alles volgens plan verloopt – na de zomer van 2026 volledig operationeel zijn.
Luchtruim tussen Katwijk en Rotterdam
Het geplande testgebied strekt zich uit van Katwijk tot aan de Rotterdamse haven. Het luchtruim wordt speciaal ingericht voor zogenoemde BVLOS-vluchten (Beyond Visual Line of Sight), waarbij drones op grote afstand of geheel zelfstandig vliegen. Vanuit het voormalige defensievliegveld Valkenburg bij Katwijk – nu omgevormd tot onderzoekscentrum Unmanned Valley – zullen de drones richting zee opstijgen.
Volgens demissionair staatssecretaris van Defensie Gijs Tuinman is zo’n experimenteerzone “hard nodig” om voorbereid te zijn op de groeiende rol van drones in zowel militaire als civiele toepassingen.
“In Oekraïne zien we dagelijks hoe drones het slagveld hebben veranderd. Ook Europese vliegvelden krijgen te maken met dreigingen. Nederland moet hierop voorbereid zijn,” aldus Tuinman in het NOS Radio 1 Journaal.
Impuls voor de Nederlandse drone-industrie
Het testgebied moet niet alleen de veiligheid vergroten, maar ook de Nederlandse drone-industrie aanjagen. Tuinman wijst erop dat Nederland minder afhankelijk moet worden van buitenlandse producenten.
“We willen zelf drones en antidronesystemen kunnen ontwikkelen, bouwen en testen. Zo versterken we onze digitale slagkracht en maken we onze samenleving veiliger.”
De staatssecretaris benadrukt dat het om onbewapende drones gaat. De focus ligt op technologieën die van belang zijn voor onder meer dijkinspecties, transport tussen ziekenhuizen en het beveiligen van moeilijk bereikbare locaties.
Ook kunnen defensiedrones die binnenkort in de voormalige VDL-fabriek in Born worden geproduceerd, straks direct boven de Noordzee getest worden.
Samenwerking en innovatie
De officiële samenwerkingsovereenkomst voor het testgebied werd woensdag ondertekend door de ministeries van Defensie en Infrastructuur en Waterstaat (I&W) en de provincie Zuid-Holland. Het ministerie van I&W had het gebied eerder al aangewezen als voorkeurszone voor BVLOS-vluchten.
Roel Brandt van Dutch Drone Delta vergelijkt het testgebied met “een rustige straat waar je leert fietsen voordat je het drukke verkeer in gaat”. Volgens hem is dit een noodzakelijke tussenstap om drones uiteindelijk veilig in bewoonde gebieden te laten opereren.
Daarnaast heeft Defensie een zogeheten ‘challenge’ van 75 miljoen euro uitgeschreven om bedrijven te stimuleren nieuwe technologie te ontwikkelen die drones uit de lucht kan halen. Ook daarvoor zal het testgebied worden gebruikt.
Geen overlast voor strandgangers
De vluchten zullen plaatsvinden in een speciaal aangewezen luchttunnel vanaf Katwijk naar het testgebied boven zee. Volgens de betrokken overheden hoeven strandgangers zich geen zorgen te maken.
“Ze zouden de drones misschien kunnen zien, maar hebben er geen last van,” verzekert Zuid-Hollands gedeputeerde Arne Weverling.
Als alles volgens planning verloopt, wordt het testgebied halverwege 2026 volledig in gebruik genomen. Daarmee krijgt Nederland zijn eerste zone waar grootschalig kan worden getest met autonome drones. Tuinman besluit: “Zo blijft Nederland koploper in dronetechnologie – militair én civiel.”
