In de maand juli van 2026 zijn Palestijnse journalisten op de bezette Westelijke Jordaanoever zeker 108 keer aangevallen, gehinderd of ernstig beperkt in hun werk. Dat meldt de commissie voor vrijheden van de Palestijnse journalistenvakbond Palestinian Journalists Syndicate (PJS). Volgens de vakbond zijn het Israëlische leger en Israëlische kolonisten verantwoordelijk voor de incidenten. Israël heeft tot dusver niet publiekelijk gereageerd op de bevindingen.
Aard en omvang van de schendingen
Uit de gedocumenteerde gegevens van de vakbond blijkt dat de schendingen variëren van fysiek geweld en verhoren tot het in beslag nemen of vernietigen van persapparatuur. Korte detenties en beperkingen van de verslaggeving vormden met 58 gevallen de meest voorkomende categorie.
Daarnaast werden journalisten twaalf keer doelgericht bestookt met flitsgranaten en traangas, wat bij meerdere verslaggevers tot verstikkingsverschijnselen leidde. Verder registreerde de vakbond zes gevallen van mishandeling en raakten vier journalisten gewond door granaat- en raketscherven tijdens hun werkzaamheden rond de ontwikkelingen in Gaza. Twee journalisten werden formeel vastgehouden en vier werden verhoord over hun journalistieke werk.
Naast het geweld op straat vonden er vier invallen plaats in woningen van journalisten en op redacties, waarbij inboedels werden doorzocht. In één geval leidde dit tot de volledige sluiting van een mediabedrijf en de inbeslagname van de inhoud.
Drie keer werd apparatuur in beslag genomen of vernield, en in twee gevallen werd gefilmd videomateriaal gewist. Ook werden twee journalisten na een toegangsverbod verwijderd van het terrein van de Al-Aqsa-moskee.
Escalatie van kolonistengeweld en straffeloosheid
Volgens het Palestijnse persbureau Wafa en de PJS is er sprake van een patroon dat het voor journalisten toenemend moeilijk maakt om militaire invallen en geweld door kolonisten te documenteren.
In juli werden elf aanvallen door kolonisten geregistreerd, waaronder bedreigingen, duwen en fysieke mishandeling. Dit geweld door kolonisten breidt zich volgens mensenrechtenorganisatie B'Tselem en de Verenigde Naties steeds verder uit naar gebieden die formeel onder het gezag van de Palestijnse Autoriteit vallen.
Bewoners zoals Awad Samra uit Turmus Ayya getuigen van brandstichtingen door kolonisten waarbij het Israëlische leger en de politie weliswaar ter plaatse kwamen, maar niet ingrepen.
Sinds oktober 2023 zijn zeker 21 Palestijnen op de bezette Westelijke Jordaanoever omgekomen door geweld van kolonisten. Vervolging van daders is uiterst zeldzaam, al werd recent bekend dat Israël een kolonist gaat vervolgen voor de dood van activist Awdah Hathaleen. Eerder werden ook vier kolonisten opgepakt na een aanval op een team van CNN, al is onduidelijk of dit tot vervolging heeft geleid.
Dodelijkste periode voor journalisten
De meldingen van de vakbond komen tegen de achtergrond van een periode die als de dodelijkste in de geschiedenis voor journalisten wordt beschouwd. Volgens rechtenorganisaties en vakbondsgegevens zijn sinds de escalatie in oktober 2023 al meer dan 260 tot 270 journalisten omgekomen, waaronder twaalf journalisten van Al Jazeera.
Wanneer journalisten in Gaza door het Israëlische leger worden gedood, volgt vanuit Israël vaak de beschuldiging dat zij voor Hamas vochten, hoewel concreet bewijs daarvoor veelal uitblijft. De PJS roept op om journalisten in staat te stellen hun werk te doen zonder bedreigingen, aanvallen en vervolging, en eist dat de verantwoordelijken voor de schendingen ter verantwoording worden geroepen.
