Het Nederlandse defensiebedrijf Artillerie Inrichtingen Armaments (AIA) uit Tilburg gaat vuurwapens produceren van de Israëlische fabrikant Israel Weapon Industries (IWI), onder meer bekend van de Uzi-pistoolmitrailleur.
Binnen dit gezamenlijke initiatief bouwt AIA een nieuwe fabriek om het Arad 5-infanteriegeweer en het lichte Negev UX-machinegeweer te fabriceren en te assembleren. De wapens zijn uitgerust met technologie om drones uit de lucht te kunnen schieten en zijn bestemd voor de Europese markt en NAVO-partners.
AIA heeft de vereiste technische gegevens en kennis van IWI gekocht; een financieel bedrag is niet bekendgemaakt. IWI draagt zorg voor de overdracht van technologie, het productontwerp en het beheer van het productieproces. AIA levert op haar beurt de productiefacilitering en de lokale toeleveringsinfrastructuur.
Hoewel de Nederlandse defensie-industrie groeit, worden er al jaren geen vuurwapens meer geproduceerd in het land. De fabricage gaat van start in Tilburg en zal op een later moment verhuizen naar een grotere locatie die het bedrijf heeft aangekocht in Overijssel.
Visie van de directie
Directeur Gerard Zondervan van AIA ziet de samenwerking als een essentiële stap voor de defensiepositie van Europa. Volgens hem moet Europa op eigen benen staan en speelt wapenproductie op eigen bodem een cruciale rol in het versterken van de Nederlandse nationale veiligheid.
Ondanks de aanhoudende genocide in de Gazastrook heeft Zondervan geen bezwaren tegen de overeenkomst met de Israëlische producent. Hij benadrukt dat het om een zuiver zakelijke transactie gaat waarbij hij zich niet met politiek bezighoudt. Over de totstandkoming van de deal heeft AIA vooraf geen contact gehad met de Nederlandse overheid.
Maatschappelijke en politieke context
De aankondiging van de wapendeal valt samen met een periode van toenemende maatschappelijke spanningen in Nederland rond het beleid ten aanzien van Israël. In Amsterdam kwamen recent meer dan 200.000 mensen bijeen tijdens de vierde "Rode Lijn"-demonstratie voor Gaza om te protesteren tegen de pro-Israëlische houding van de regering. Anders dan landen zoals Frankrijk en België heeft Nederland de Palestijnse staat tot op heden niet erkend.
De diplomatieke verhoudingen tussen beide landen raakten eind september al onder spanning nadat het Nederlandse kabinet besloot om de import van producten uit illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever te verbieden.
Als reactie daarop trok de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken, Gideon Saar, de accreditaties van Nederlandse diplomaten in. Daarnaast maakte omroep AVROTROS bekend het Eurovisie Songfestival van 2027 te boycotten vanwege de deelname van Israël.
