WERELD
5 min lezen
Oekraïne vernielt deel Krimbrug met raketten van Nederlands bedrijf Destinus
Na twee dagen van beschietingen is het wegdek over de Straat van Kertsj deels weggeslagen. Opvallend is dat een Nederlandse defensieproducent voor het eerst openlijk zijn aandeel in deze operatie opeist.
Oekraïne vernielt deel Krimbrug met raketten van Nederlands bedrijf Destinus
Een droneopname van een beschadigde brug op de Krim in de Straat van Kertsj / Reuters (Wire)

Een grootschalige Oekraïense aanval heeft een deel van de strategisch belangrijke Krimbrug verwoest, waarbij raketten en drones van de Nederlandse wapenfabrikant Destinus een sleutelrol speelden. Door de inslagen stortte een overspanning van het weggedeelte in, waardoor het autoverkeer en de scheepvaart volledig zijn stilgelegd. In Moskou is de Russische regering bijeengeroepen voor spoedoverleg.

De 19 kilometer lange oeververbinding over de Straat van Kertsj, die de Russische regio Krasnodar verbindt met het door Rusland bezette schiereiland de Krim, werd twee dagen op rij bestookt.

Tijdens de eerste aanvalsgolf — door het Russische ministerie van Defensie omschreven als de grootste droneaanval op Rusland sinds het begin van de oorlog in februari 2022 — raakte de bovenste draagconstructie al beschadigd. De dag erna troffen zeven zogeheten Ruta-kruisraketten van Destinus de brug, waarna de hoofdboog van het autogedeelte bezweek en in het water belandde.

Om die raketten vrij baan te geven, zette Oekraïne ook de LORD/Da Vinci-systemen van het Nederlandse bedrijf in. Daarbij fungeert de langeafstandsdrone LORD, aangestuurd door Da Vinci-software, als stoorzender om vijandelijke radarsystemen en luchtverdediging op te sporen en uit te schakelen. Volgens de Britse krant The Guardian werd bij de operatie tevens een Flamingo-raket met een bereik tot 3000 kilometer gebruikt.

De parallelle spoorbrug bleef grotendeels intact; volgens de Russische autoriteiten kon het treinverkeer na enkele uren worden hervat. Brokstukken in het water blokkeren echter de scheepvaart. De door Rusland aangestelde gouverneur van de Krim meldde op Telegram dat bij de aanvallen twee mensen om het leven zijn gekomen.

Symbolische en strategische klap voor Moskou

Voor Kyiv betekent de verwoesting zowel een strategische opsteker als een symbolische overwinning. Rusland liet de Kertsjbrug na de annexatie van de Krim in 2014 voor naar schatting 3,5 miljard bouwen. Toen president Poetin het prestigeproject in 2018 persoonlijk opende, had Rusland de Oekraïense kust aan de noordzijde van de Zee van Azov nog niet in handen en vormde de brug de enige vaste verbinding met het schiereiland.

Inmiddels is de Krim uitgegroeid tot een cruciale militaire uitvalsbasis voor het Russische leger. Oekraïne beschadigde de brug eerder al zwaar in oktober 2022 en juli 2023. Door het huidige wegvallen van het autoverkeer wordt de bevoorrading van de Russische troepen opnieuw bemoeilijkt.

Destinus treedt nadrukkelijk naar buiten

Opvallend is dat Destinus zijn aandeel in de aanval zelf naar buiten bracht via LinkedIn, een bericht dat door topman Michaïl Valerjevitsj Kokoritsj werd gedeeld. "Wij zijn er trots op de Oekraïense strijdkrachten te ondersteunen in hun strijd om Oekraïne en Europa te verdedigen", verklaarde het bedrijf, dat de moed en professionaliteit van de Oekraïense militairen prees.

Het is voor het eerst dat de private wapenfabrikant — met een hoofdkantoor in Valkenburg en een productielocatie in Hengelo — zich uitlaat over een specifieke aanval. Een woordvoerder liet aan de NOS weten dat dit besluit volgde nadat de Oekraïense president Zelensky op X al had gemeld dat Ruta-raketten en Da Vinci-drones van Destinus waren ingezet.

Daarnaast wilde het bedrijf aantonen dat Europese technologie samen met Oekraïense wapens een tastbare bijdrage levert aan de Europese verdediging. Tegenover het Brabants Dagblad wilde de fabrikant niet verder ingaan op de beweegredenen voor de publiciteit.

Destinus werd vijf jaar geleden in Zwitserland opgericht door de in Rusland geboren Kokoritsj, die destijds de Russische oppositie steunde en in 2012 naar de Verenigde Staten vertrok. Sinds 2023 is het bedrijf steeds nauwer betrokken bij wapenleveranties aan Oekraïne, waaronder kruisraketten die honderden kilometers achter de frontlinie doelen kunnen raken.

In een interview met de Financial Times stelde Kokoritsj in mei dat Europa nog geen industrieel antwoord heeft op de Russische slagkracht en dat hij met relatief goedkope raketten wil helpen het continent te bewapenen.

Kansen en risico's van publiciteit

Volgens raketexpert Fabian Hoffmann hebben de Ruta-raketten waarschijnlijk een doorslaggevende rol gespeeld omdat ze specifiek zijn ontworpen om zware constructies te vernietigen, al benadrukt hij dat bij een dergelijke aanval uiteenlopende systemen worden gecombineerd om de luchtverdediging te overrompelen.

Hoffmann merkt op dat Destinus zich, in tegenstelling tot bijvoorbeeld het Oekraïense bedrijf Firepoint, lang op de vlakte hield. Door nu de aandacht op te eisen zet het bedrijf zichzelf op de kaart voor potentiële nieuwe klanten, maar neemt volgens hem ook het gevaar van Russische sabotage of cyberaanvallen toe.

Die dreiging is niet nieuw: de voormalige Russische premier en huidig vicevoorzitter van de Russische Veiligheidsraad Dmitri Medvedev plaatste Destinus eerder dit jaar al op een lijst met "legitieme" doelwitten vanwege de steun aan Oekraïne.

Defensieanalist Patrick Bolder denkt echter dat het extra risico meevalt, omdat het bedrijf toch al op die lijst stond en daar niet zomaar vanaf zou komen. Volgens Bolder moet de Europese defensie-industrie haar beveiliging op orde hebben en bij Russische dreiging juist voet bij stuk houden door de steun aan Oekraïne op te voeren. Destinus zelf benadrukt de veiligheid van zijn personeel en de omliggende gemeenschappen uiterst serieus te nemen.

Russische vergeldingsaanvallen op Kyiv

In reactie op de aanvallen voerde Rusland afgelopen nacht grootschalige raket- en droneaanvallen uit op Oekraïne. In Kyiv werden volgens de burgemeester zowel de Zuidbrug als de Noordbrug over de rivier de Dnjepr geraakt.

Volgens The Kyiv Independent zette Rusland daarbij ballistische raketten in; ooggetuigen meldden zware explosies aan persbureau Reuters. Door treffers op kritieke infrastructuur vielen in delen van de hoofdstad de watervoorziening en verwarming uit en raakte het metronetwerk beschadigd.

Ook elders in het land sloegen Russische projectielen in, onder meer rond Charkiv, Dnipro, Zaporizja en in de regio Tsjerkasy, waar drie gewonden vielen. Het Russische ministerie van Defensie bevestigde dat de aanvallen gericht waren op energiecentrales, transportknooppunten, haveninfrastructuur en vrachtschepen die door het Oekraïense leger worden gebruikt.

Tegelijkertijd meldde Moskou dat Oekraïne vannacht opnieuw Russisch grondgebied onder vuur heeft genomen, waaronder met drones richting de Russische hoofdstad.