Europese universiteiten hebben moeite om zich terug te trekken uit onderzoeksprojecten waarbij Israëlische instellingen en bedrijven uit de defensiesector betrokken zijn, ondanks publieke toezeggingen om de samenwerking op te schorten vanwege de genocidale oorlog in de Gazastrook. Dat blijkt uit een onderzoek van Investigate Europe en Reporters United dat woensdag is gepubliceerd.
Uit het onderzoek bleek dat 34 universiteiten in Spanje, Nederland, Italië en België betrokken zijn bij 38 nieuwe Horizon Europe-projecten met Israëlische entiteiten die banden hebben met defensie of technologieën met mogelijke militaire toepassingen.
De projecten hebben 15 miljoen euro aan EU-financiering ontvangen.
Juridische en financiële zorgen
Sommige universiteiten hebben juridische, financiële en reputatierisico’s aangevoerd als redenen om de partnerschappen in stand te houden. De Universiteit van Gent schatte bijvoorbeeld dat een eenzijdige terugtrekking uit Horizon Europe-projecten tientallen miljoenen euro’s zou kunnen kosten.
De Universiteit van Granada is ondertussen verwikkeld in een juridisch conflict over haar besluit om de samenwerking met Israëlische instanties op te schorten, terwijl ze wel blijft deelnemen aan een ander Horizon Europe-project waarbij Mellanox – dat nu eigendom is van het Amerikaanse technologiebedrijf Nvidia – en Europese defensiebedrijven betrokken zijn.
Niet ver van huis
Ook in Nederland zijn universiteiten, waaronder die van Groningen en Eindhoven, onder de loep genomen vanwege hun samenwerking met het Israëlische Technion Institute of Technology, dat nauwe banden heeft met de Israëlische defensiesector.
De Europese Commissie heeft verklaard dat verzoeken om de Israëlische deelname aan Horizon-projecten te beëindigen per geval worden beoordeeld, en benadrukt dat alle begunstigden zich moeten houden aan ethische beginselen en de relevante nationale, EU- en internationale wetgeving.
