Het geweld door Israëlische kolonisten op de bezette Westelijke Jordaanoever bereikt een nieuw kookpunt. Waar confrontaties zich voorheen hoofdzakelijk afspeelden in Gebied C — het deel onder volledige Israëlische controle — dringen aanvallen en pesterijen nu op grote schaal door tot Gebied B en zelfs Gebied A, de zones die onder bestuur staan van de Palestijnse Autoriteit.

Inwoners spreken van een onhoudbare situatie, terwijl mensenrechtenorganisaties wijzen op structurele straffeloosheid voor de daders.

Verschuiving van de strijd naar Palestijns bestuurd gebied

Sinds de Oslo-akkoorden uit de jaren 90 is de Westelijke Jordaanoever opgedeeld in drie zones:

• Gebied A: Volledig bestuur en veiligheidscontrole door de Palestijnse Autoriteit.

• Gebied B: Palestijns burgerlijk bestuur, met Israëlische veiligheidscontrole.

• Gebied C: Volledige Israëlische controle (omvat circa 60% van het grondgebied).

De Israëlische mensenrechtenorganisatie B'Tselem en de Verenigde Naties stellen vast dat "nederzettingenactiviteit" en geweld zich steeds nadrukkelijker verplaatsen naar de gebieden A en B. Volgens Shai Parnes van B'Tselem zijn grote delen van Gebied C inmiddels feitelijk ontoegankelijk gemaakt voor Palestijnen.

"Het 'succes' van Gebied C proberen ze nu toe te passen in Gebied B, de meer stedelijke gebieden," stelt Parnes. "Het doel is de Palestijnse samenleving af te breken en het recht op zelfbeschikking te beëindigen."

Bloedige confrontaties in Tal en Turmus Ayya

De gevolgen van deze verschuiving zijn dagelijks voelbaar op de grond:

• Dodelijk incident in Tal (Gebied A): Afgelopen weekend kwamen in het dorp Tal, ten zuidwesten van Nablus, vier Palestijnen en twee Israëliërs om het leven bij een vuurgevecht. Het incident ontstond toen een grote groep gewapende kolonisten het dorp binnendrong en inwoners de confrontatie aangingen. Onder de doden was Benayahu Mellet, een reservist en veiligheidscoördinator van een nabijgelegen nederzetting.

• Terreur en intimidatie in Turmus Ayya (Gebied B): Inwoners melden vrijwel dagelijkse pesterijen, brandstichtingen en vernielingen. Zo werden recentelijk olijf- en vijgenbomen omgehakt. Inwoners timmeren hun ramen dicht met hout en omheinen hun huizen met prikkeldraad. "Het voelt alsof ik in een gevangenis woon," zegt inwoner Awad Samra.

Na de gevechten in Tal sloot het Israëlische leger diverse toegangswegen af en voerde grootschalige razzia’s uit, waarbij tientallen Palestijnen werden gepakt. Inwoners beschuldigen het leger ervan dat het kolonisten beschermt of toekijkt wanneer er aanvallen plaatsvinden.

Systematische straffeloosheid: De cijfers van Yesh Din

Terwijl premier Benjamin Netanyahu het geweld toeschrijft aan een marginale groep van circa 100 tot 150 "jeugddelinquenten", laten de cijfers van de Israëlische mensenrechtenorganisatie Yesh Din over de periode 2005–2025 een heel ander beeld zien. Uit hun twee decennia omspannende monitoronderzoek blijkt dat er sprake is van structurele rechtshandhavingstekortkomingen:

Volgens Yesh Din toont deze data aan dat het uitblijven van handhaving geen incidentele fout is, maar beleid dat de expansie van de controle over het gebied faciliteert.

Politieke druk en het naderende kookpunt

De escalatie valt samen met het versnellen van de bouw van nieuwe nederzettingen in de aanloop naar de Israëlische verkiezingen in oktober 2026. Bepaalde ministers in het kabinet-Netanyahu spreken inmiddels openlijk over de formele annexatie van de Westelijke Jordaanoever.

De VN en het grootste deel van de internationale gemeenschap beschouwen de nederzettingen als illegaal onder het internationaal recht. Israël bestrijdt dit en beroept zich op historische en bijbelse banden met het land.

Voor de Palestijnse inwoners raakt het geduld op. "Als ze zo doorgaan, moet er wel een explosie komen," waarschuwt de 72-jarige landbouwer Ahmed Shtayya uit Tal. "Elk mens verdedigt uiteindelijk zichzelf."