Vogelgriep rukt op in Nederland en buurlanden; tienduizenden dieren geruimd en Hong Kongs verbod

De hoogpathogene vogelgriep grijpt opnieuw om zich heen in Europa. Zowel in Nederland als in België zijn de afgelopen dagen grote uitbraken vastgesteld op pluimveebedrijven, wat leidt tot het ruimen van honderdduizenden dieren.

Als reactie hierop zijn in diverse landen, waaronder Nederland, België en Frankrijk, landelijke maatregelen zoals een ophok- of afschermplicht ingesteld. De uitbraken hebben ook internationale gevolgen: Hong Kong heeft een importverbod ingesteld voor pluimveeproducten uit getroffen regio's in België, Duitsland en Denemarken.

Situatie in Nederland: Ruimingen en ophokplicht

In het Gelderse Dodewaard is bij een legkippenbedrijf de zeer besmettelijke variant van de vogelgriep vastgesteld. Om verspreiding te voorkomen, worden daar circa 161.000 kippen geruimd door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). In een zone van 10 kilometer rondom het bedrijf, waar nog 25 andere pluimveebedrijven liggen, geldt per direct een vervoersverbod. Dit verbod geldt voor dieren, eieren, mest en gebruikt strooisel.

Deze uitbraak volgt kort op een eerdere besmetting in het Drentse Gasselternijveenschemond op 16 oktober. Daar werden 71.000 kippen geruimd. Naar aanleiding van die zaak werd het risico op besmetting in Nederland opgeschaald naar 'matig', wat het ministerie van Landbouw deed besluiten om per direct een landelijke ophokplicht in te stellen. Deze plicht geldt voor alle commerciële pluimveebedrijven en hobbyhouders.

De zorgen nemen verder toe nu de vogelgriep ook is vastgesteld bij wilde vogels. Op diverse plekken in Nederland, van Groningen tot Zeeland, zijn dode zwanen en ganzen gevonden die positief testten op het virus. Omdat wilde vogels het virus verder kunnen verspreiden, vrezen deskundigen dat het aantal gevallen zich snel zal uitbreiden.

Uitbraken in België en rest van Europa

Ook België kampt met uitbraken. In Houthulst, West-Vlaanderen, is het virus vastgesteld bij twee kalkoen- en pluimveebedrijven, waar in totaal 65.000 dieren worden geruimd. Een ander geval werd gemeld bij een hobbyboer in Welkenraedt, vlak onder het Nederlandse Vaals.

Als reactie hierop heeft de Belgische regering een landelijke afschermplicht ingevoerd voor alle commerciële en geregistreerde vogel- en pluimveehouders. Dit houdt in dat de dieren binnen moeten blijven of dat hun ren moet worden afgeschermd met netten. Rond de haard in Houthulst gelden bovendien strenge 3- en 10-kilometerzones.

Het virus circuleert momenteel in meerdere Europese landen. Frankrijk kondigde eerder al een landelijke ophokplicht aan. In Duitsland (deelstaat Brandenburg) sterven wilde vogels, met name kraanvogels, "in recordaantallen". Ook in Slowakije en Denemarken zijn uitbraken gemeld.

Verbod Hong Kong

De Europese uitbraken van het H5N1-virus hebben geleid tot internationale handelsbeperkingen. Hong Kong heeft donderdag aangekondigd de import van pluimveevlees en -producten, inclusief eieren, per direct te verbieden uit de getroffen regio's.

Specifiek gaat het om de provincie West-Vlaanderen in België, de gemeente Soro in Denemarken en het district Oberhavel in de Duitse deelstaat Brandenburg. Het Centre for Food Safety (CFS) in Hong Kong stelt de maatregel in te voeren om de volksgezondheid te beschermen.