Vlaamse minister dwingt Meta tot actie: "Vlaming verdient zelfde bescherming als Nederlander"
Vlaams minister van Media eist dat Meta de Europese regels uit de Digital Services Act correct toepast in Vlaanderen. Tegelijkertijd heeft de Europese Commissie een bezwarenbrief gestuurd naar Meta over het gebruik van AI in WhatsApp.
De druk op grote technologiebedrijven zoals Meta en TikTok bereikt deze week een kookpunt. Terwijl Vlaams minister van Media Cieltje Van Achter eist dat Vlaamse gebruikers dezelfde bescherming krijgen tegen verslavende algoritmes als hun Nederlandse buren, opent de Europese Commissie nieuwe fronten tegen Meta vanwege mogelijke marktmisbruik rondom AI op WhatsApp.
De afgelopen dagen stonden in het teken van een gecoördineerde Europese aanval op de manier waarop techgiganten hun platformen inrichten en hun machtspositie verzilveren.
Vlaanderen eist einde aan 'verslavende algoritmes'
Vlaams minister van Media Cieltje Van Achter (N-VA) heeft een officiële brief gestuurd aan Meta, het moederbedrijf van Facebook, Instagram en WhatsApp. Ze eist dat het bedrijf de Europese regels uit de Digital Services Act (DSA) correct toepast in Vlaanderen. De aanleiding is een eerdere uitspraak van een Nederlandse rechter, die oordeelde dat Meta gebruikers de keuze moet geven tussen een gepersonaliseerde (algoritmische) tijdlijn of een chronologische weergave.
In Nederland zijn deze wijzigingen al doorgevoerd, maar in Vlaanderen nog niet. "Het is onaanvaardbaar dat Vlaamse gebruikers vandaag geen toegang hebben tot minder verslavende algoritmes dan Nederlandse gebruikers," aldus Van Achter. De actie sluit aan bij het Vlaamse actieplan 'Veilig Online', dat burgers beter moet beschermen tegen de manipulatieve technieken van Big Tech.
Europese Commissie tikt TikTok en WhatsApp op de vingers
Niet alleen Meta ligt onder vuur. De Europese Commissie uitte onlangs haar tevredenheid over het feit dat TikTok gedwongen wordt zijn 'verslavende ontwerp' voor minderjarigen aan te passen. Functies zoals infinite scrolling, autoplay en pushmeldingen worden door Brussel aan de ketting gelegd.
Tegelijkertijd heeft de Commissie een bezwarenbrief gestuurd naar Meta over het gebruik van AI in WhatsApp. Er zijn twee grote zorgen:
- Marktmisbruik: Meta blokkeert sinds kort externe AI-chatbots op WhatsApp Business, waardoor alleen de eigen 'Meta AI' beschikbaar is. Dit zou de concurrentie op de snelgroeiende AI-markt onmogelijk maken.
- Privacy: Brussel wil weten of Meta de gegevens van Europese gebruikers (zoals metadata en profielinformatie) gebruikt om hun AI-modellen, zoals Llama, te trainen zonder expliciete toestemming.
Juridische strijd in de Verenigde Staten
Terwijl Europa inzet op regelgeving, wordt de strijd in de Verenigde Staten in de rechtszaal uitgevochten. In Californië is een spraakmakende zaak begonnen waarbij Meta en Google worden beschuldigd van het willens en wetens verslaafd maken van jongeren. De zaak, aangespannen door een 20-jarige vrouw, wordt vergeleken met de historische processen tegen de tabaksindustrie.
Klokkenluiders, zoals ex-Facebook-medewerker Frances Haugen, hebben eerder al aangetoond dat de bedrijven intern op de hoogte waren van de schadelijke effecten van hun platformen op de mentale gezondheid van jongeren, maar winst verkozen boven veiligheid.
Overzicht van de Europese maatregelen
Wat betekent dit voor u?
Als Meta en TikTok toegeven aan de druk, zullen gebruikers in de hele EU (en dus ook in Vlaanderen) meer controle krijgen over hun digitale omgeving. Dit betekent concreet:
- Duidelijke knoppen om AI-functies uit te schakelen.
- Eenvoudige opties voor een chronologische tijdlijn zonder algoritmes.
- Betere bescherming voor minderjarigen tegen eindeloos scrollen.
Meta heeft enkele weken de tijd om inhoudelijk te reageren op de bezwaren van de Europese Commissie.