België stuurt militair naar Groenland: Francken sust, Prévot toont tanden tegenover Trump

België neemt vanaf maandag officieel deel aan de internationale verkenningsmissie in Groenland. Het land stuurt één officier naar het poolgebied om de Deense leiding te ondersteunen. Hoewel de regering benadrukt dat het gaat om een NAVO-missie gericht op veiligheid, zorgt de context van de Amerikaanse annexatiedreigingen voor hoogspanning.

Terwijl minister van Defensie Theo Francken (N-VA) de gemoederen probeert te bedaren, waarschuwt minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) dat Europa zich niet laat vernederen.

De missie is een reactie op de vraag van Denemarken om de militaire aanwezigheid in het strategisch belangrijke Noordpoolgebied te versterken. België volgt hiermee het voorbeeld van onder meer Frankrijk, Duitsland en Nederland. Het doel is niet om een gevechtseenheid te stationeren, maar om logistieke mogelijkheden en terreinomstandigheden in kaart te brengen voor toekomstige NAVO-oefeningen.

Geen oorlogsverklaring

Minister van Defensie Theo Francken benadrukte in een reactie dat de missie geen spierballengerol tegen de Verenigde Staten is. "Dit is een verkenningsmissie, geen gevechtspositie," aldus Francken. Volgens de minister neemt België simpelweg zijn verantwoordelijkheid binnen de alliantie om de veiligheid in het Hoge Noorden te garanderen.

Francken was duidelijk over de verhouding met Washington: "Amerikanen uitdagen met een oorlog is zinloos; zo’n oorlog valt niet te winnen." Hij kaderde de inzet als een vorm van lastenverdeling ("burden sharing") binnen de NAVO, iets waar de VS zelf al jaren op aandringt.

De 'bazooka' van Europa

Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot sloeg echter een scherpere toon aan. In een interview met Radio 1 maakte hij duidelijk dat de soevereiniteit van Denemarken en Groenland niet onderhandelbaar is en dat chantage door president Trump onacceptabel is.

"Vernedering is geen optie. We verdienen respect," stelde Prévot. Hoewel hij pleit voor dialoog en de-escalatie, waarschuwde hij dat Europa bereid moet zijn om het zogenoemde anti-dwanginstrument (de Europese 'bazooka' van economische sancties) in te zetten als de VS dreigementen blijft uiten of handelstarieven invoert.

Paradoxale houding VS

Volgens Prévot is de Amerikaanse boosheid over de Europese missie paradoxaal. "De VS heeft zelf gevraagd om meer aandacht voor de veiligheid in de Noordpoolregio. Nu we onze collectieve verantwoordelijkheid nemen, zien ze dat onterecht als een anti-Amerikaanse stap," aldus de minister.

De kwestie zal waarschijnlijk hoog op de agenda staan tijdens het aankomende Economisch Forum in Davos. Prévot reist daarheen samen met premier Bart De Wever en koning Filip, in de hoop dat een mogelijke ontmoeting met Trump ruimte biedt om de boodschap over te brengen: de territoriale integriteit van Groenland mag niet geschonden worden, maar de deur voor dialoog blijft open.

Verdere beslissingen over een eventuele Belgische deelname aan vervolgoperaties, zoals een 'Arctic Sentry'-missie, worden in later stadium en in overleg met de regeringspartners genomen.