België heeft met onmiddellijke ingang het gebruik van zijn luchtruim verboden voor vliegtuigen die wapens en militair materieel naar Israël vervoeren. Het ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigde vrijdag dat de maatregel, vastgelegd in een koninklijk besluit, afgelopen donderdag van kracht is geworden. De Palestijnse beweging Hamas heeft positief gereageerd op de beslissing.
Het initiatief voor de aanscherping van het embargo komt van minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés). Het doel is om juridische achterpoortjes te dichten die voorheen "non-stop transit" toelieten. In het verleden konden vliegtuigen technische tussenstops maken zonder hun vracht uit te laden, waardoor ze buiten bepaalde regels vielen. De nieuwe maatregel maakt hier een einde aan en verbiedt ook technische stops voor toestellen met militaire lading voor Israël.
Strengere controles en federale bevoegdheid
Vervoerders zijn voortaan verplicht om details over vluchten met militaire uitrusting te rapporteren aan de Belgische autoriteiten. De naleving van het embargo zal worden gecontroleerd door de douane en de Federale Overheidsdienst (FOD) Mobiliteit en Vervoer.
In België is de uitgifte van wapenexportlicenties een bevoegdheid van de gewesten, maar het transport en de doorvoer van wapens vallen onder de federale overheid. Door het sluiten van het luchtruim kan de federale regering effectief voorkomen dat regionale exportlicenties worden gebruikt voor transport via Belgisch grondgebied.
Minister Prévot benadrukte de morele en juridische noodzaak van het besluit: "België heeft de plicht om alles in het werk te stellen om niet bij te dragen aan deze situatie. België zorgt ervoor dat het zijn verplichtingen onder het internationaal recht nakomt en geeft een duidelijk signaal af op Europees en internationaal niveau."
Reactie Hamas
Hamas verwelkomde het Belgische koninklijk besluit zondag in een officiële verklaring. De beweging noemde de maatregel een stap die in overeenstemming is met de mensenrechten en het internationaal recht. Volgens Hamas voorkomt het besluit de aanvoer van militaire middelen die worden ingezet tegen de Palestijnse bevolking.
De groep riep andere landen op het Belgische voorbeeld te volgen en een algeheel wapenembargo tegen Israël in te stellen, om het land zo politiek, diplomatiek en militair te isoleren. Ook drong Hamas aan op internationale vervolging van Israël wegens beschuldigingen van genocide en etnische zuivering.
Humanitaire situatie en slachtofferaantallen
De maatregel komt tegen de achtergrond van de aanhoudende crisis in de Gazastrook. Sinds het uitbreken van de oorlog in oktober 2023 zijn de verwoestingen en menselijke verliezen enorm:
Dodental: Meer dan 71.000 Palestijnen zijn gedood.
Gewonden: Meer dan 171.000 mensen zijn gewond geraakt.
Demografie: Het overgrote deel van de slachtoffers bestaat uit vrouwen en kinderen.
Schade: Ongeveer 90% van de civiele infrastructuur in Gaza is vernietigd.
Hoewel er op 10 oktober een staakt-het-vuren van kracht werd, blijft de situatie precair. Volgens recente rapporten heeft het Israëlische leger sinds die datum 483 Palestijnen gedood en 1.287 mensen verwond. Daarnaast blijft de toegang tot voedsel, onderdak en medische voorraden voor de 2,4 miljoen Palestijnen in het gebied ernstig beperkt.
