Uit documenten van het Israëlische leger, gebaseerd op een telling van soldaten met een tweede nationaliteit, blijkt dat in maart 2025 maar liefst 645 Nederlanders met een dubbele nationaliteit deel uitmaakten van het Israëlische leger tijdens het conflict in Gaza.

Deze groep omvatte bovendien minstens 406 personen met de Belgisch-Israëlische nationaliteit en nog eens 65 personen met meerdere nationaliteiten, waaronder de Belgische, hoewel dubbeltellingen niet kunnen worden uitgesloten.

De registratie geeft een momentopname weer en is gebaseerd op zelfrapportage, dus het aantal Nederlandse en Belgische burgers zou groter kunnen zijn.

Daarnaast zijn de zogenaamde ‘lone soldiers’ – soldaten die zonder Israëlisch paspoort in Gaza vechten – niet meegeteld. Er zijn wel gevallen bekend uit het Verenigd Koninkrijk, maar nog geen uit Nederland.

Niemand voor de rechter

Nederlandse burgers die in het Israëlische leger dienen, worden alleen strafrechtelijk vervolgd als ze direct betrokken zijn bij genocide, oorlogsmisdaden of misdaden tegen de menselijkheid.

In Duitsland, Frankrijk en België zijn onderzoeken gestart naar personen met een dubbele nationaliteit die vermoedelijk mensenrechtenschendingen hebben begaan.

Deze telling komt overeen met een periode van intense Israëlische luchtaanvallen op de Gazastrook, maar de verstrekte gegevens bevatten geen details over de eenheden waarvan deze personen deel uitmaakten. Achteraf blijft het onzeker of Belgische soldaten aan deze operaties hebben deelgenomen. Als dat het geval is, kunnen zij in België worden vervolgd.

“Het topje van de ijsberg”

Dyab Abou Jahjah van de Hind Rajab Foundation, die mogelijke oorlogsmisdaden onderzoekt, noemt de cijfers op het sociale media platform X “het topje van de ijsberg” en benadrukt dat het een momentopname is waarin vrijwilligers zonder Israëlische nationaliteit en personen die inmiddels zijn vertrokken, niet zijn meegeteld.

Gebeurtenissen uit het verleden – zoals de aanhouding van twee Israëlische soldaten op Tomorrowland naar aanleiding van een klacht van dezelfde organisatie en de doorverwijzing van informatie naar het Internationaal Strafhof – geven aan dat juridische maatregelen haalbaar zijn, maar het blijft onzeker of er momenteel onderzoeken lopen naar Belgisch-Israëlische strijders.