Te midden van de drastisch oplopende spanningen in het Midden-Oosten, sluit de Belgische regering een militaire rol in de regio niet langer uit. Naast de op handen zijnde evacuatie van ruim 400 gestrande landgenoten, bereidt Defensie zich actief voor op het bieden van militaire steun.
Hoewel een formele vraag daartoe vooralsnog uitblijft, houden zowel minister van Defensie Theo Francken (N-VA) als minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) de opties nadrukkelijk open.
Steun aan EU-lidstaat Cyprus
Een direct punt van aandacht voor de Belgische Defensie is Cyprus. Nu het conflict tussen Iran enerzijds en de VS en Israël anderzijds verder escaleert, lopen ook naburige landen gevaar.
Europese solidariteit: "Cyprus is een EU-lidstaat," stelt minister Francken in De Afspraak. "Het is niet meer dan logisch dat Cyprus steun krijgt van andere lidstaten als bijvoorbeeld Hezbollah drones en andere wapens afvuurt."
Voorbereidingen: Grote lidstaten zoals het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk sturen reeds marineschepen naar het eiland. België analyseert momenteel of deze steun afdoende is en op welke manier ons land eventueel kan bijdragen.
Luchtbijstand voor bondgenoten in de Golfregio
Ook landen in de Golfregio, waaronder Jordanië en de Verenigde Arabische Emiraten, komen in aanmerking voor Belgische bijstand. Iran heeft vergeldingsaanvallen uitgevoerd op Golfstaten die Amerikaanse militaire middelen huisvesten.
Minister Prévot benadrukt in Terzake dat België waakzaam moet blijven. Mocht de situatie verder escaleren en bondgenoten in de Golf om Europese steun vragen, dan is België bereid om dit te overwegen. Prévot gaf aan dat eventuele steun waarschijnlijk de vorm zal aannemen van "luchtbijstand".
F-16's als defensief schild
Als België besluit militair in te grijpen, zal de missie louter defensief van aard zijn. Het doel is niet om zelf doelen in Iran aan te vallen, maar om het luchtruim van niet-betrokken bondgenoten te beschermen.
Hier stoot België echter op een pijnlijk logistiek probleem. Minister Francken wijst op het gebrek aan investeringen in het verleden:
“De grote ironie is dat wij veel visionaire ministers van Defensie hebben gehad de voorbije dertig jaar en die hebben nul luchtverdediging gekocht. We kunnen niet helpen door luchtverdediging te schenken, want we hebben zelf niets.”
Bij gebrek aan grond-luchtafweersystemen zou België daarom F-16-gevechtsvliegtuigen kunnen inzetten als luchtbescherming. Francken waarschuwt wel voor de inherente risico's van een dergelijke inzet, zoals de kans op friendly fire, verwijzend naar een recent incident met F-15's. "Er kan altijd iets mislopen, dat is nu eenmaal hoe oorlog werkt," aldus de minister van Defensie.
Ontkomen we aan betrokkenheid?
De escalatie volgt op een grootschalige aanval van de VS en Israël op Iran, waarbij bijna 800 doden vielen, waaronder de Iraanse hoogste leider ayatollah Ali Khamenei. NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte benadrukt dat het bondgenootschap zelf geen partij is in dit conflict. Ook Spanje gaf al aan dat Amerikaanse bases op hun grondgebied niet gebruikt worden voor aanvallen op Iran.
