In oktober werden in Frankrijk meer dan 700 supermarkten getroffen door cyberaanvallen gericht op hun koelsystemen. Met name op 11 en 12 oktober veroorzaakten deze aanvallen ernstige storingen, waardoor levensmiddelen bedierven en aanzienlijke materiële schade ontstond.
De ontregeling beperkte zich niet tot Frankrijk. Op 2 november werden vergelijkbare problemen gemeld met koel- en vriesinstallaties in supermarkten in België, Luxemburg, Zweden, Ierland, Nederland, Finland en Estland. Door stijgende temperaturen in de apparatuur zagen verschillende bedrijven zich genoodzaakt producten uit de handel te nemen en te vernietigen.
Beschuldigingen aan het adres van Iran en de reactie van Teheran
De Franse autoriteiten houden Iran verantwoordelijk voor de aanvallen op hun grondgebied. De Franse minister van Buitenlandse Zaken, Jean-Noël Barrot, maakte bekend dat de cyberaanvallen op de meer dan 700 Franse supermarkten worden toegeschreven aan de Iraanse Revolutiegarde. Hij benadrukte dat er geen enkele optie wordt uitgesloten wat betreft sancties tegen deze organisatie.
Het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken reageerde fel op de Franse beschuldigingen en noemde deze ongegrond en bevooroordeeld. In een schriftelijke verklaring verwerpt Iran de aantijgingen volledig en veroordeelt het de Franse beschuldigingspolitiek.
Teheran bestempelt de Franse stap als een onverantwoordelijke en belachelijke maatregel om het imago van Iran te schaden en de betrekkingen met andere landen te verstoren. Volgens Iran dient dit enkel om de Verenigde Staten en Israël — door Teheran genoemd als de grootste overtreders van het internationaal recht — te behagen.
Daarnaast stelt Iran dat de Franse regering haar eigen problemen niet kan oplossen, zoals systemen die de temperatuur van koelkasten niet eens onder controle kunnen houden, en de aandacht probeert af te leiden naar buitenlandse factoren.
Teheran adviseerde de Franse autoriteiten om hun middelen te besteden aan onderwijs en het levensonderhoud van de eigen bevolking in plaats van grote budgetten uit te trekken voor inmenging in andere landen.
Belgisch onderzoek en de roep om een Europese aanpak
In België is een onderzoek door het Federale Parket gaande naar de incidenten in eigen land. Volgens Laurens Soenen, woordvoerder van het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken, is er op dit moment geen enkel bewijs dat de Belgische voorvallen toeschrijft aan Iran of een andere actor, noch is er een verband aangetoond met de aanvallen in Frankrijk.
Desondanks neemt België de dreiging niet licht op. Het standpunt van de Belgische regering is dat dergelijke aanvallen onacceptabel zijn en vragen om een passende Europese reactie. België staat open voor de voorstellen van Frankrijk, ziet gerichte sancties als een belangrijk instrument en zal de situatie op basis van de beschikbare informatie nauwgezet evalueren met Europese partners.
EU bereid tot een snelle en gezamenlijke reactie
De Europese Unie heeft haar volledige solidariteit betuigd met Frankrijk. Anouar El Anouni, woordvoerder Buitenlandse Zaken van de Europese Commissie, liet tijdens een dagelijkse persconferentie weten dat de EU bereid is snel en gezamenlijk te reageren na overleg met de lidstaten. De Unie zal hierbij gebruikmaken van al haar diplomatieke cyberinstrumenten, inclusief sancties.
El Anouni herhaalde de voortdurende oproep van de EU aan alle staten om zich te onthouden van kwaadwillige cyberactiviteiten en bevestigde dat er wordt gewerkt aan nieuwe cybersancties. Iran valt momenteel al onder omvangrijke EU-sancties vanwege zijn nucleaire programma, schendingen van de mensenrechten en activiteiten die de vrije navigatie belemmeren.
