De wet inzake industriële versnellers van de EU, die tot doel heeft de productie in strategische sectoren te stimuleren, zal bepalend zijn voor de toekomst van de productie- en toeleveringsketenbanden tussen Türkiye en de EU, aangezien het wetsontwerp een “Made in EU”-specificatie vereist waarbij lidstaten een bepaald aandeel moeten hebben in aanbestedingen, staatssteun en diverse stimuleringsprogramma’s.

De verordening heeft tot doel de Europese productie te ondersteunen, met name op het gebied van schone technologieën, de automobielsector, batterijen, staal, chemicaliën en kritieke grondstoffen, om de afhankelijkheid van China te verminderen en de productiecapaciteit te vergroten.

Ook zou het gevolgen kunnen hebben voor de toeleveringsketen van de EU met Türkiye, afhankelijk van de mate waarin in het land vervaardigde producten zullen worden erkend binnen de criteria voor oorsprongseisen van de Unie of “EU-inhoud”.

Türkiye is dankzij de douane-unie sterk geïntegreerd in de Europese productie- en toeleveringsketens in tal van sectoren en speelt een actieve rol in sectoren variërend van de automobiel- en machinebouw tot staal en chemie — Turkse industriële producten hebben een enorm aandeel in de EU-markt.

Het ontwerp bevat een aanpak om producties uit Türkiye onder bepaalde voorwaarden als Europees aan te merken, maar volgens bedrijfsleiders komt dit meer neer op het handhaven van de huidige status quo dan op het creëren van nieuwe kansen voor Turkse bedrijven.

Het ontwerp kan mogelijk nog veranderen tijdens de onderhandelingen tussen de lidstaten en het Europees Parlement.

Lagere kosten voor Europese bedrijven

De definitie van Europese inhoud is beperkt tot productie die in de lidstaten plaatsvindt, wat Turkse producenten zou kunnen schaden doordat hun toegang tot bepaalde stimuleringsmaatregelen en overheidsopdrachten wordt beperkt. Dit zou ertoe leiden dat Turkse bedrijven minder profiteren van de industriële stimuleringsmaatregelen van de EU en een concurrentienadeel ondervinden ten opzichte van Europese concurrenten.

Deskundigen stellen dat het uitsluiten van Türkiye van de ‘Made in EU’-specificatie de kosten zou verhogen voor Turkse fabrikanten en talrijke Europese bedrijven die afhankelijk zijn van Turkse leveranciers.

De autosector zal naar verwachting een van de sectoren zijn die het meest door de verordening worden getroffen, aangezien Türkiye een van de belangrijkste productiecentra voor voertuigen in Europa is en een sleutelrol speelt in de toeleveringsketens van veel wereldwijde autofabrikanten.

Türkiye zou een sterkere positie kunnen verwerven in de groene transitie van Europa en in investeringen in schone industrie, indien het binnen het kader blijft.

Mehmet Ali Yalcindag, voorzitter van de Turks-Europese Bedrijfsraad bij de Raad voor Buitenlandse Economische Betrekkingen (DEIK), verklaarde dat Türkiye al bijna drie decennia een integraal onderdeel vormt van de Europese toeleverings- en waardeketens dankzij de douane-unie, waarbij hij opmerkte dat producten die in het land worden vervaardigd onder de Made in EU-benadering van groot belang zijn.

Auto-industrie en AI

Yalcindag zei dat de auto-industrie het zwaarst getroffen zou worden, aangezien deze zich niet beperkt tot de productie van voertuigen, maar ook veelzijdige waardeketens omvat, zoals batterijtechnologieën, halfgeleiders, kritieke grondstoffen, software, productiesystemen op basis van kunstmatige intelligentie en energie-efficiëntie.

Hij merkte op dat Türkiye een van de belangrijkste partners van Europa is op het gebied van groene en digitale transformatie, dankzij zijn sterke toeleveringsindustrie voor de auto-industrie, geavanceerd netwerk van toeleveranciers, technische capaciteiten, ecosysteem voor elektrische voertuigen en investeringen in koolstofarme productie.

“Het is een strategische noodzaak om ervoor te zorgen dat in Türkiye vervaardigde producten worden geïntegreerd in het industriële ecosysteem van Europa zonder dat ze worden onderworpen aan quota, obstakels of extra belemmeringen, niet alleen voor de Turkse particuliere sector, maar ook voor de industriële transformatie en het mondiale concurrentievermogen van de EU”, zei hij.

Yalcindag drong er bij de Unie op aan om zich te richten op het moderniseren van de douane-unie en het uitvoeren van gemeenschappelijk industriebeleid om de bestaande integratie te bevorderen, in plaats van nieuwe belemmeringen op te werpen.