De spanningen rond de Nederlands-Chinese chipfabrikant Nexperia lopen verder op. Nadat de Nederlandse overheid eind september ingreep bij het Nijmeegse bedrijf wegens zorgen over nationale en Europese technologische veiligheid, heeft de Chinese tak van Nexperia zich deze week openlijk gedistantieerd van het hoofdkantoor in Nederland.

Chinese divisie verklaart zich “onafhankelijk”

Op het Chinese sociale mediaplatform WeChat en in een interne brief aan medewerkers benadrukte Nexperia China dat het bedrijf “een onafhankelijke entiteit” is met eigen besluitvorming. Werknemers kregen te horen dat ze instructies “van buiten China” mogen negeren en dat ze hun werk uitsluitend volgens de richtlijnen van het lokale management moeten voortzetten.

Volgens de brief blijven salarissen en bonussen volledig door Nexperia China worden betaald. Het onderdeel noemt zichzelf “een Chinees bedrijf met Chinese wortels” dat onder Chinese wetgeving valt. E-mails en onlinevergaderingen van Nederlandse bestuurders moeten worden genegeerd, aldus de instructie.

Toegang geblokkeerd en betalingen gestaakt

Volgens Chinese media is het hoofdkantoor in Nederland intussen overgegaan tot het blokkeren van de systeemtoegang van Chinese medewerkers en het stopzetten van salarisbetalingen aan personeel in China. De Chinese divisie sprak in een bericht aan klanten van “diepe verbazing en teleurstelling” over de stap, en zei onder “meedogenloze druk” te staan.

Om de dienstverlening te kunnen voortzetten zou de Chinese afdeling nu werken aan een eigen lokale toeleveringsketen.

Nederlandse overheid grijpt in

De spanningen volgen op een zeldzame en vergaande overheidsingreep in Nederland. Demissionair minister van Economische Zaken Vincent Karremans nam eind september tijdelijk de zeggenschap over bij Nexperia, dat sinds 2019 eigendom is van het Chinese Wingtech Technology.

Op basis van de zelden gebruikte Wet beschikbaarheid goederen uit 1952 mag de overheid een jaar lang grote bedrijfsbeslissingen van Nexperia blokkeren of terugdraaien. Ook stelde de Ondernemingskamer een onafhankelijke bestuurder aan en zette de Chinese topman Zhang Xuezheng opzij.

Volgens Karremans dreigde de Chinese eigenaar “productiecapaciteit, financiële middelen en intellectueel eigendom” naar buitenlandse entiteiten over te hevelen, wat de Europese technologische autonomie in gevaar kon brengen.

Beschuldigingen van wanbeheer

De maatregelen volgden op ernstige signalen van wanbeheer door Zhang. Hij zou bankvolmachten van directieleden hebben ingetrokken en onervaren personen, waaronder iemand die niet bij Nexperia werkte, toegang tot rekeningen hebben gegeven. Ook bestelde hij volgens RTL Z voor ruim 200 miljoen dollar aan chips, terwijl slechts een derde daarvan nodig was. De bestellingen gingen naar een Chinees bedrijf waarin hij zelf een groot belang had.

Chinese toezichthouders hadden Zhang eerder al berispt wegens handel met voorkennis en het stelen van bedrijfsgeheimen.

Internationale spanningen

De ingreep van Nederland kwam kort nadat de Verenigde Staten hun zogeheten 50%-regel invoerden, waardoor ook joint ventures met bedrijven op de Amerikaanse sanctielijst onder exportcontrole vallen. Wingtech werd eind 2024 op die lijst geplaatst, wat Nexperia in de gevarenzone bracht.

Karremans ontkende echter dat zijn besluit onder Amerikaanse druk is genomen. “Ik heb dit bevel genomen zonder last of ruggespraak met welk land dan ook,” benadrukte hij.

De ontwikkelingen passen in het bredere geopolitieke conflict over halfgeleidertechnologie tussen de VS en China. Onder president Biden werd met de CHIPS and Science Act de toegang van Chinese bedrijven tot geavanceerde chiptechnologie sterk beperkt. De herkozen president Donald Trump heeft die beperkingen dit jaar grotendeels in stand gehouden.

Chinese exportban en Europese zorgen

Als tegenreactie heeft China een exportverbod opgelegd voor in het land geproduceerde Nexperia-chips. De maatregel kan grote gevolgen hebben voor de Europese auto-industrie, die sterk afhankelijk is van de relatief eenvoudige, maar essentiële halfgeleiders van Nexperia.

Volgens de voormalige CEO Frans Scheper dreigt het Nederlandse ingrijpen averechts uit te pakken: “De productie zou juist versneld naar China kunnen verschuiven.”

Brancheorganisatie RAI waarschuwt voor mogelijke tekorten: “Chipvoorraden zijn niet groot, en overstappen op andere leveranciers is niet zomaar mogelijk.”

Diplomatiek overleg op komst

Het Nederlandse ministerie van Economische Zaken bevestigt dat minister Karremans later deze week in overleg zal gaan met zijn Chinese ambtsgenoot over de oplopende spanningen, maar wil geen details geven over tijd of locatie.

Ondertussen blijft Nexperia China benadrukken dat het “volledig operationeel” is en losstaat van Nijmegen. Daarmee lijkt de chipfabrikant, ooit symbool van Nederlands technologische innovatie, nu ongewild te zijn veranderd in een brandpunt van de mondiale chipoorlog.