Europese Unie en regeringspartners wijzen 'Rusland-deal' van premier De Wever resoluut af
Volgens De Wever is er maar één realistische uitweg: een vredesdeal. Hij schetste een toekomstbeeld met een zwaarbewapende grens tussen Rusland en Oekraïne waarna Europa de diplomatieke en economische relaties met Moskou moet normaliseren.
Een opvallend pleidooi van de Belgische premier Bart De Wever voor het normaliseren van de betrekkingen met Rusland heeft de afgelopen dagen geleid tot een storm van kritiek, zowel in eigen land als op Europees niveau. Terwijl Europa vasthoudt aan een strikte boycot van Russische fossiele brandstoffen, stelde De Wever dat een deal onvermijdelijk is om de toegang tot goedkope energie te herstellen.
De omstreden uitspraken
De ophef ontstond na een interview met De Wever in de Franstalige zakenkrant L'Echo, ter promotie van zijn nieuwe boek 'Over welvaart'. Daarin stelde de premier dat de Europese Unie zichzelf iets wijsmaakt door te denken dat het Rusland militair of economisch op de knieën kan krijgen, zeker nu de Verenigde Staten hun aandacht verleggen.
Mede door de oplopende olieprijzen als gevolg van de oorlog in Iran, hebben de VS onlangs zelfs tijdelijk enkele oliesancties tegen Rusland versoepeld.
Volgens De Wever is er maar één realistische uitweg: een vredesdeal. Hij schetste een toekomstbeeld met een zwaarbewapende grens tussen Rusland en Oekraïne — vergelijkbaar met Noord- en Zuid-Korea — waarna Europa de diplomatieke en economische relaties met Moskou moet normaliseren.
"Zo krijgen we opnieuw toegang tot goedkope energie. Dat is gezond verstand," aldus de premier, die daaraan toevoegde dat een soeverein Oekraïne wel onbetwistbaar lid moet worden van de 'Europese familie'.
Binnenlandse storm van kritiek
De uitlatingen leidden onmiddellijk tot felle reacties, niet in de laatste plaats van zijn eigen coalitiepartners:
- Maxime Prévot (Les Engagés): De minister van Buitenlandse Zaken ging openlijk in tegen de premier. Hij noemde spreken over normalisering "een signaal van verzwakking dat de Europese eenheid ondermijnt" zolang Rusland vasthoudt aan maximalistische eisen.
- Conner Rousseau (Vooruit): De Vlaamse socialistische leider benadrukte dat De Wever niet namens de regering sprak. "Iedereen weet dat Poetin onbetrouwbaar is. We gaan niet plots bij hem bedelen om goedkope energie."
- Meyrem Almaci (Groen): Vanuit de oppositie noemde Almaci de houding van de regering "hypocriet", omdat de energieprijzen juist exploderen door de oorlog in Iran. Zij pleitte voor een versnelde afbouw van fossiele brandstoffen in plaats van toegevingen aan Poetin.
Europa is stellig: "Geen enkele molecule"
Ook op Europees niveau klonk er een krachtig 'nee'. De Europese commissaris voor Energie, Dan Jørgensen, reageerde maandag voorafgaand aan een bijeenkomst in Brussel onverbiddelijk.
Jørgensen wees erop dat de EU vorig jaar al heeft besloten om de import van Russisch gas vanaf eind 2027 volledig te verbieden, en dat er wordt gewerkt aan een totaalverbod op de resterende olie-import.
Het heropenen van de handel om de huidige energiecrisis te verzachten, zou volgens Jørgensen neerkomen op het indirect financieren van Ruslands "brutale, illegale oorlog".
Steun uit Hongarije en het pijpleiding-conflict
De enige bijval op het Europese toneel kwam van Hongarije. De Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken, Peter Szijjarto, verwelkomde De Wevers oproep tot realisme en waarschuwde dat "het blokkeren van communicatiekanalen betekent dat we de hoop op vrede opgeven."
Deze steun komt niet uit de lucht vallen. Hongarije en Slowakije blokkeren momenteel een Europese lening van 90 miljard euro aan Oekraïne. De reden hiervoor is een conflict over de Druzhba-pijpleiding, die sinds januari buiten gebruik is, volgens Kiev door een Russische aanval.
Szijjarto beschuldigt Oekraïne er echter van de oliestroom om politieke redenen te blokkeren. De Europese Commissie probeert dit conflict intussen te sussen met een onderzoeksmissie naar de schade aan de pijpleiding.
De Wever krabbelt terug
Geconfronteerd met de massale kritiek, stuurde premier De Wever maandagavond bij. Hij stelde dat zijn woorden uit de context zijn getrokken en sprak van een storm in een glas water.
De Wever benadrukte dat er absoluut geen sprake is van "zoete broodjes bakken met Rusland". Volgens de premier is de volgorde cruciaal: éérst moet er een "goede, niet-naïeve" en aanvaardbare vredesdeal komen, gecombineerd met een sterke Europese herbewapening.
Pas als die vrede een feit is, is het volgens hem "common sense" dat de handelsrelaties op de lange termijn weer normaliseren, net zoals dat na de Tweede Wereldoorlog gebeurde.