De Centrale Raad voor het toezicht op de gevangenissen (CCSP) in België heeft gewaarschuwd dat de overbevolking in de gevangenissen van het land het niveau van een humanitaire crisis heeft bereikt.

De CCSP heeft haar jaarverslag over de situatie in de Belgische gevangenissen gepubliceerd. Volgens het rapport is de gevangenispopulatie in België tussen 2023 en 2025 met 21 procent toegenomen, waarbij het aantal gedetineerden is gestegen van 11.053 naar 13.363.

Matrassen op de vloer

Deze toename is ook te zien in de graad voor overbevolking in gevangenissen dat eind 2025 19,27 procent was.

Hierdoor zijn de afgelopen maanden veel gedetineerden gedwongen om op matrassen op de vloer te slapen, waarbij het aantal gedetineerden dat op de vloer slaapt alleen al in april 763 bedroeg.

Pieter Houbey, vicevoorzitter van de CCSP, wiens uitspraken in het rapport zijn opgenomen, waarschuwde: “De overbevolking heeft het niveau van een humanitaire crisis bereikt.” Houbey verklaarde dat de beperkte uitbreiding van de gevangeniscapaciteit geen gelijke tred houdt met de stijging van het aantal gedetineerden.

Behoefte aan zinvolle straffen

Houbey gaf ook aan dat de situatie blijft verslechteren ondanks de aankondigingen en maatregelen die in 2025 zijn genomen, en riep op tot een wettelijk vastgelegde maximale capaciteit voor elke gevangenis en tot een verbod op het dwingen van mensen om op matrassen op de vloer te slapen.

“Door aandacht te besteden aan het psychisch welzijn in de samenleving en in de gevangenis kunnen veel misdrijven worden voorkomen. Dit is van groot maatschappelijk belang, aangezien bijna alle gedetineerden uiteindelijk weer in vrijheid komen,” waarschuwde Houbey.

Volgens hem is er ook meer behoefte aan begeleiding en zinvolle straffen, in plaats van jarenlange gevangenisstraffen.