De spanningen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten zijn deze week tot een kookpunt gestegen. Nadat de Amerikaanse president Donald Trump aankondigde de importheffingen op Europese auto's en vrachtwagens te willen verhogen naar 25 procent, liet de Europese Commissie weten "op elk scenario voorbereid te zijn."
De breuk met de 'Turnberry-akkoorden'
In juli 2025 sloten Trump en Commissievoorzitter Ursula von der Leyen nog een handelsdeal waarbij de tarieven op de meeste goederen werden gemaximeerd op 15 procent.
Volgens de Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Jamieson Greer komt de VS nu terug op deze afspraak omdat de EU haar verplichtingen niet zou nakomen. Hij hekelde het trage goedkeuringsproces in het Europees Parlement en de toevoeging van amendementen die de deal zouden verwateren.
"De president heeft besloten dat als de Europeanen de deal nu niet uitvoeren, wij dat op dit moment ook niet volledig hoeven te doen," aldus Greer.
"Een deal is een deal"
Von der Leyen reageerde dinsdag strijdvaardig tijdens een top in Armenië. Ze benadrukte dat de EU zich in de laatste fase van de implementatie bevindt en dat democratische procedures nu eenmaal tijd kosten. "Een deal is een deal," verklaarde ze. "Wij passen het akkoord toe met respect voor de democratische procedures aan beide kanten."
Ondertussen vonden er in Parijs gesprekken plaats tussen de Europese commissaris voor Handel, Maros Sefcovic, en Greer in de marge van een G7-bijeenkomst. Hoewel de EU oproept tot een snelle terugkeer naar de afgesproken 15 procent, blijven de Amerikanen sceptisch.
Macron waarschuwt voor de 'Bazooka'
De Franse president Emmanuel Macron uitte scherpe kritiek op de Amerikaanse koers. Hij stelde dat de bondgenoten in het huidige geopolitieke klimaat — met name door de aanhoudende oorlog in het Midden-Oosten — wel betere dingen te doen hebben dan "dreigementen van destabilisatie rond te strooien."
Macron riep de EU op om, indien nodig, het zogenaamde Anti-Coercion Instrument (ACI) te activeren. Dit instrument, ook wel de 'bazooka' van de EU genoemd, stelt Brussel in staat om hard terug te slaan met:
Tegenheffingen op Amerikaanse producten (een lijst van 100 miljard euro ligt klaar).
Beperkingen op de export van strategische goederen.
Uitsluiting van Amerikaanse bedrijven van Europese openbare aanbestedingen.
Politieke frictie met Duitsland
De hernieuwde dreiging van Trump lijkt deels ingegeven door irritatie over de Duitse bondskanselier Friedrich Merz, die zich kritisch had uitgelaten over de Amerikaanse rol in onderhandelingen met Iran.
Duitsland, als grootste autoproducent van Europa, zou het hardst worden geraakt door de nieuwe tarieven. Trump heeft inmiddels ook gedreigd met het terugtrekken van duizenden Amerikaanse troepen uit Duitsland.
Terwijl de diplomatieke kanalen in Parijs nog openstaan, is de sfeer grimmiger dan in jaren. De EU positioneert zich als de partij die de regels volgt, maar de bereidheid om economische wapens in te zetten is onder aanvoering van Frankrijk groter dan ooit. De vraag is of president Trump zijn dreigement volgende week daadwerkelijk doorzet, of dat dit een heronderhandelingstactiek is.
