Merz: "Europa moet taal van de macht leren spreken voorbij nostalgie"

Bondskanselier Friedrich Merz heeft in een reeks krachtige toespraken opgeroepen tot een fundamentele koerswijziging voor Europa. Volgens de Duitse regeringsleider bevindt de wereld zich op een historisch breekpunt, waarbij het continent zijn "trans-Atlantische nostalgie" moet laten varen om te overleven als zelfstandige grootmacht.

Tijdens een regeringsverklaring in de Bondsdag en een nieuwjaarsreceptie van de beurs in Frankfurt schetste Merz een wereldbeeld waarin de gevestigde orde plaatsmaakt voor rauwe machtspolitiek. "We ervaren momenteel de grootste periode van politieke onzekerheid en instabiliteit in de moderne geschiedenis," aldus de kanselier. Hij waarschuwde dat opkomende en terugkerende grootmachten internationale regels steeds vaker negeren ten gunste van eigenbelang.

Defensie en Technologische Autonomie

Een centraal punt in het betoog van Merz is de noodzaak voor Europa om militair en technologisch op eigen benen te staan. Hoewel hij benadrukte dat de samenwerking met de Verenigde Staten "onontbeerlijk" blijft voor het voortbestaan van de NAVO, stelde hij ook dat de verhoudingen onherroepelijk zijn veranderd.

Merz uitte felle kritiek op de Amerikaanse president Donald Trump, met name over diens denigrerende uitlatingen over de NAVO-inzet in Afghanistan. De kanselier herinnerde eraan dat 59 Duitse soldaten daar het leven lieten, mede in het belang van de VS. "Wij zijn bondgenoten, geen ondergeschikten," stelde hij resoluut. De recente dreigingen met importheffingen en Amerikaanse ambities ten aanzien van Groenland noemde hij een "strategische wake-up call".

Economische Soevereiniteit

Om de Europese positie te versterken, pleit Merz voor een agressievere economische strategie:

• Kapitaalmarkt: De oprichting van een gemeenschappelijke Europese kapitaalmarkt, zodat innovatieve bedrijven (zoals BioNTech) niet langer voor financiering naar de Amerikaanse beurzen hoeven te vluchten.
• Vrijhandel: Het sneller sluiten van handelsverdragen met gelijkgestemde partners, zoals het recente akkoord met India en het geplande Mercosur-verdrag.
• Concurrentiekracht: Het verbeteren van de vestigingsvoorwaarden voor de Europese industrie om de technologische afhankelijkheid te verkleinen.

Een Alternatief voor Autocratie

Ondanks de "barre wind" die er op het wereldtoneel waait, ziet Merz ook kansen. Hij presenteerde de Europese Unie als een "normatief alternatief" voor imperialisme en autocratie. Volgens de kanselier zoeken veel democratieën wereldwijd juist nu naar partners die handelen op basis van wederzijds respect en betrouwbaarheid.

"Als wij als Europeanen verenigd en vastberaden optreden, kunnen we een verschil maken in de wereld," concludeerde Merz. "We moeten de zaken nu zelf in de hand nemen als we een rol willen blijven spelen in deze mondiale transformatiefase."