Tijdens en na een anti-immigratieprotest in Amsterdam zijn zondag in totaal 29 mensen aangehouden. Het protest op het Museumplein verliep aanvankelijk rustig, maar na afloop ontstonden op meerdere plekken in de binnenstad ongeregeldheden. Zes verdachten zitten nog altijd vast, zo bevestigt de politie.

Onrust na afloop demonstratie

De demonstratie, georganiseerd door de actiegroep Nederland in Opstand, trok enkele honderden deelnemers. Zij droegen Nederlandse en Prinsenvlaggen — die vaak wordt geassocieerd met extreemrechtse groeperingen — en scandeerden leuzen als “Wij zijn Nederland” en “AZC weg ermee”. Tijdens de mars door de stad werden ook antisemitische en racistische spreekkoren gehoord, gericht tegen onder meer GroenLinks-PvdA-leider Frans Timmermans en burgemeester Femke Halsema.

Hoewel de organisatie had opgeroepen tot een ‘vreedzaam protest’, sloeg de sfeer na afloop om toen een groep demonstranten zich door de grachtengordel begaf. Op de Prinsengracht werden hekken en prullenbakken omvergegooid, zwaar vuurwerk afgestoken en vernielingen gepleegd. De mobiele eenheid (ME) greep daarop in en hield tientallen mensen aan wegens onder meer belediging, vernieling, verboden wapenbezit en verstoring van de openbare orde.

Zes van de gearresteerden worden nog vastgehouden op verdenking van groepsdiscriminatie en belediging. De politie onderzoekt of zij deelnamen aan het anti-immigratieprotest of aan de tegendemonstratie elders in de stad.

Tegendemonstratie verloopt vreedzaam

Tegelijkertijd vond op het Jonas Daniël Meijerplein een tegenprotest plaats onder het motto ‘Samen tegen fascisme’. Enkele honderden mensen, verenigd in tientallen organisaties, spraken zich daar uit tegen racisme en extreemrechts geweld. De sfeer bleef er gemoedelijk, mede dankzij nauwe afstemming met de politie.

De organisatie besloot uiteindelijk af te zien van een geplande mars naar de Dam uit veiligheidsoverwegingen.

Strenge veiligheidsmaatregelen

De gemeente Amsterdam had vooraf het veiligheidsrisicogebied aanzienlijk uitgebreid: niet alleen het Museumplein, maar ook een groot deel van het centrum viel daaronder. De politie mocht er preventief fouilleren, en er gold een verbod op gezichtsbedekkende kleding.

Het Van Gogh Museum hield uit voorzorg de deuren gesloten, terwijl het Rijksmuseum en het Stedelijk Museum wel openbleven.

Incident met Frans Timmermans

Tijdens de demonstratie werd Frans Timmermans, die zich in Amsterdam voorbereidde op het verkiezingsdebat van RTL, op een terras uitgescholden en bedreigd door enkele voorbijgaande demonstranten. Een van hen bracht zelfs de Hitlergroet. Timmermans reageerde later op X: “De sociale meerderheid van aardige mensen is groter en sterker – wij laten ons niet intimideren.”

Burgemeester Halsema noemde de belaging “onacceptabel” en benadrukte dat alle politici, ongeacht hun overtuiging, “in vrijheid moeten kunnen debatteren”.

Eerdere incidenten

Drie weken geleden liep een soortgelijk anti-immigratieprotest in Den Haag volledig uit de hand. Op en rond het Malieveld braken toen hevige rellen uit, waarbij stenen en glaswerk werden gegooid en politieauto’s in brand werden gestoken. Journalisten raakten gewond en tientallen mensen werden gearresteerd.

Hoewel de politie in Amsterdam terugkijkt op een “over het algemeen ordelijk verlopen demonstratie”, tonen de gewelddadige incidenten na afloop opnieuw hoe gespannen het klimaat rond extreemrechtse protesten in Nederland momenteel is.