België heeft zich officieel kandidaat gesteld om het secretariaat van het historische VN-verdrag voor de bescherming van de volle zee (BBNJ) te huisvesten. De federale regering stelt het prestigieuze Residence Palace in de Europese wijk voor als hoofdkwartier en belooft de huur- en nutskosten voor de eerste vijf jaar volledig te dragen. Hiermee gaat Brussel de strijd aan met de Chileense havenstad Valparaíso.
Op vrijdag 28 november diende België officieel zijn kandidatuur in. Het doel is om het administratieve hart van het Biodiversity Beyond National Jurisdiction (BBNJ) akkoord, in de volksmond het 'Hogezeeverdrag', naar Brussel te halen. Dit verdrag, dat op 17 januari 2026 officieel in werking treedt , moet de biodiversiteit beschermen in de oceanen die buiten nationale rechtsgebieden vallen – een gebied dat bijna twee derde van alle oceanen beslaat.
Residence Palace als diplomatiek hart
De Belgische overheid schuift het Residence Palace aan de Wetstraat naar voren als ideale locatie. Dit art-decogebouw uit de jaren 1920, dat momenteel ook dienstdoet als internationaal perscentrum, biedt volgens het bid book "onmiddellijke operationele gereedheid". Het gebouw beschikt over beveiligde kantoren, conferentiezalen en geavanceerde media faciliteiten.
Om de kandidatuur kracht bij te zetten, heeft de Belgische regering toegezegd de kosten voor huur en nutsvoorzieningen van het secretariaat voor de eerste vijf jaar te financieren. Daarnaast garandeert België de volledige toepassing van de voorrechten en immuniteiten die gelden voor VN-instellingen.
Brussel als brugbouwer
Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot benadrukt de unieke positie van Brussel als diplomatieke hub: "Brussel, met de grootste diplomatieke gemeenschap van de wereld, biedt alle troeven om het toekomstige secretariaat te huisvesten." In de stad zijn maar liefst 302 diplomatieke missies en meer dan 40 internationale organisaties gevestigd.
De Belgische visie is om van het secretariaat geen louter administratief orgaan te maken, maar een "brugbouwer" die naties verbindt. De centrale ligging en connectiviteit spelen hierbij een grote rol; Brussels Airport verbindt rechtstreeks met 69 landen en via de trein zijn andere Europese hoofdsteden snel bereikbaar. Bovendien biedt België via de 'Expat Welcome Desk' uitgebreide ondersteuning aan internationaal personeel en hun gezinnen om zich vlot in de stad te vestigen.
Wetenschappelijke onderbouw
Naast diplomatie speelt ook wetenschap een sleutelrol in de Belgische kandidatuur. Minister van Noordzee Annelies Verlinden noemt het een unieke kans om "wetenschap, diplomatie en oceaanbescherming samen te brengen".
Hoewel de kustlijn van België slechts 65 kilometer lang is, is het land een zwaargewicht in marien onderzoek. Instituten zoals het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) en de InnovOcean Campus in Oostende huisvesten cruciale databanken zoals het World Register of Marine Species (WoRMS). België benadrukt dat het deze wetenschappelijke expertise wil inzetten om besluitvorming binnen het BBNJ-verdrag te ondersteunen.
De concurrentie: Chili
België is niet de enige kandidaat; het land neemt het op tegen Chili, dat het secretariaat wil vestigen in Valparaíso. Chili profileert zich als een "ocean leader" met een kustlijn van meer dan 6000 kilometer en was het tweede land ter wereld dat het verdrag ratificeerde.
De definitieve beslissing over de vestigingsplaats wordt verwacht tijdens de eerste Conferentie van Partijen (COP) van het BBNJ-akkoord. Tot die tijd zet België alles op alles om de verdragsstaten te overtuigen met een aanbod dat inzet op toegankelijkheid, wetenschappelijke expertise en financiële zekerheid.
