De spanningen in het Midden-Oosten zijn verder geëscaleerd nadat Israël Ali Larijani, de hoogste Iraanse veiligheidschef, en Gholamreza Soleimani, de commandant van de paramilitaire Basij-troepen, heeft gedood bij gerichte luchtaanvallen. Iran heeft inmiddels een "beslissende en betreurenswaardige" wraakactie aangekondigd en direct raketten afgevuurd op centraal-Israël.
De liquidatie van Ali Larijani
De 67-jarige Ali Larijani, secretaris van de Hoge Nationale Veiligheidsraad, is volgens de Iraanse autoriteiten gedood bij een Israëlische luchtaanval nabij Teheran. Bij deze aanval werden ook zijn zoon Morteza, zijn adviseur Reza Bayat en diverse lijfwachten gedood.
Na de moord op de hoogste leider, Ayatollah Ali Khamenei, eind vorige maand door Amerikaans-Israëlische aanvallen werd breed aangenomen dat Larijani de dagelijkse leiding over het land had overgenomen. Hij was een zwaargewicht binnen de Iraanse politiek: hij was onder meer de hoofdonderhandelaar voor het nucleaire dossier, minister van Cultuur en diende van 2008 tot 2020 als parlementsvoorzitter.
Ook commandant van de Basij-troepen uitgeschakeld
In een afzonderlijke Israëlische luchtaanval werd ook brigadegeneraal Gholamreza Soleimani (62) gedood. Hij stond sinds 2019 aan het hoofd van de paramilitaire Basij-troepen, een vrijwilligersmacht die onder de Islamitische Revolutionaire Garde (IRGC) valt.
Soleimani was een sleutelfiguur in het binnenlandse veiligheidsapparaat van Iran en speelde een hoofdrol in het hardhandig neerslaan van anti-regeringsprotesten, waaronder de massaprotesten in januari van dit jaar. Hiervoor was hij bestraft met zware westerse sancties.
Iraanse wraak en escalatie
De moorden hebben geleid tot woedende reacties vanuit Teheran. De Iraanse legerleider Amir Hatami waarschuwde voor een "beslissende en betreurenswaardige" vergelding. De Revolutionaire Garde lanceerde daarop direct een reeks raketten op centraal-Israël, expliciet als wraak voor het bloed van Larijani en zijn metgezellen.
Deze vergeldingsaanvallen hebben in Israël voor aanzienlijke schade en slachtoffers gezorgd. In de voorsteden van Tel Aviv (Ramat Gan en Bnei Brak) werden twee mensen gedood toen een raket of brokstuk direct hun woonkamer raakte. Ook werd een centraal treinstation in Tel Aviv beschadigd, wat leidde tot de tijdelijke opschorting van het treinverkeer.
De uitschakeling van Larijani en Soleimani maakt deel uit van een bredere, gezamenlijke Amerikaans-Israëlische militaire campagne die sinds eind februari loopt en waarbij tot nu toe al zo'n 1300 doden zijn gevallen. Vandaag vinden de uitvaarten voor de gedode leiders plaats.
