Belgica vaart weer: 34 missies gepland na einde aan slepend juridisch conflict
Na een jarenlange juridische impasse is Belgisch onderzoeksschip Belgica weer op zee. Met 34 missies voor de boeg in 2026 en een schikking met rederij Genavir op zak, kunnen wetenschappers en de marine hun cruciale werk eindelijk voortzetten.
Het vlaggenschip van de Belgische oceanografie, de Belgica (ook bekend als de Belgica II), is officieel terug van weggeweest. Tijdens een bezoek aan de marinebasis in Zeebrugge op woensdag 1 april bevestigde minister van Wetenschapsbeleid Vanessa Matz dat de agenda van het schip voor 2026 met 34 missies nagenoeg volgeboekt is. De terugkeer markeert het einde van een frustrerende periode waarin het miljoenenproject "aan de ketting roestte".
Het einde van een juridische storm
Sinds juni 2024 lag het hoogtechnologische schip ongebruikt aan de kade. De oorzaak was een complex juridisch conflict met de Franse rederij Genavir, die de uitbating van het schip verzorgt. Het geschil draaide om onbetaalde facturen en de juridische status van Letse bemanningsleden, waarbij zelfs beschuldigingen van sociale dumping vielen.
De Belgische overheid trok de vaarvergunning in, wat leidde tot rechtszaken en een bittere impasse die het wetenschappelijk onderzoek op de Noordzee en in het Arctisch gebied maandenlang lamlegde.
In november 2025 werd eindelijk een doorbraak bereikt. Door een "verduidelijking van het sociale kader" voor de bemanning en een gebalanceerde financiële oplossing werden de lopende rechtszaken opgeschort. Genavir blijft het schip uitbaten tot het einde van het huidige contract in 2027.
Klaargestoomd voor de toekomst
Na het bereiken van het akkoord werd de Belgica in februari 2026 naar de EDR-scheepswerf in Antwerpen gesleept voor een groot onderhoud. Hoewel het schip bijna twee jaar stillag, bleek de schade mee te vallen omdat de vitale systemen onder spanning waren gebleven.
Met 400 vierkante meter aan laboratoria en ruimte voor 28 wetenschappers is de Belgica een van de modernste onderzoeksschepen in Europa. De missies voor 2026 zijn divers en urgent:
- Ecologisch onderzoek: Studie naar de impact van windparken, het herstel van oesterriffen en de verspreiding van microplastics.
- Klimaat en visserij: Monitoring van de waterkwaliteit en visbestanden in de Noordzee.
- Defensie: Het schip dient als trainingsplatform voor marineofficieren en voor het testen van nieuwe technologieën, zoals onderwaterdrones.
"Een vitale schakel"
Minister van Defensie Theo Francken onderstreepte tijdens het bezoek het belang van het schip voor de Belgische marine: "De Belgica is essentieel voor het trainen van nieuwe matrozen en het opdoen van zee-ervaring. We zijn verheugd dat het weer operationeel is."
Ook Vanessa Matz toonde zich opgelucht: "Het schip is gebouwd om 300 dagen per jaar op zee te zijn. Dat het nu eindelijk weer kan doen waarvoor het bedoeld is, is een overwinning voor onze wetenschap."
Met de eerste voltooide missie van 2026 al achter de rug, lijkt de Belgica definitief de koers naar rustiger vaarwater te hebben ingezet.