Begin vorig jaar hebben de ombudsmannen hun bezorgdheid geuit en de toenmalige minister van Asiel gewezen op de negatieve gevolgen van deze wetgeving voor de samenleving. Nederlandse ombudsmannen waarschuwen voor nieuwe asielwetten en dringen er bij de Eerste Kamer op aan de wetgeving kritisch te onderzoeken, meldde de NOS dinsdag.

De ombudsmannen uitten hun bezorgdheid over de wetten die momenteel bij de Senaat in behandeling zijn, nadat een meerderheid in de Tweede Kamer eind 2025 twee wetten had goedgekeurd. Zij wezen met name op de strafbaarstelling van illegaal verblijf en waarschuwden voor de gevolgen daarvan voor kinderen.

“Als ouders strafbaar worden gesteld, heeft dat gevolgen voor hun kinderen”, aldus kinderombudsman Margrite Kalverboer.

Cruciale aspecten van de wetgeving

Illegaal verblijf wordt als strafbaar beschouwd, verblijfsvergunningen worden beperkt in duur, gezinshereniging wordt aan banden gelegd en er wordt een tweeledig statuut ingevoerd waarbij vluchtelingen worden onderverdeeld in twee groepen: degenen die worden vervolgd vanwege hun identiteit en degenen die op de vlucht zijn voor oorlogsgeweld.

Ex-minister Van Weel, die Faber opvolgde, achtte een onafhankelijke evaluatie van de rechten van kinderen niet nodig, aangezien de wetgeving gericht is op volwassenen. De Kinderombudsman waarschuwt echter dat het straffen van ouders gevolgen heeft voor kinderen: “Wanneer ouders strafrechtelijk worden vervolgd, heeft dat gevolgen voor hun kinderen.”

Zij drong er bij de Eerste Kamer op aan om een beoordeling van de rechten van kinderen te vragen.

“Het dieptepunt bereikt”

De ombudsmannen hadden ook kritiek op wetten die de geldigheidsduur van verblijfsvergunningen verkorten van vijf naar drie jaar en die de beperkingen op het naar Nederland halen van familieleden aanscherpen.

Zij uitten hun vrees dat de nieuwe wetten zouden kunnen leiden tot langere wachttijden tijdens de asielprocedure.

“De manier waarop de regering tienduizenden asielzoekers en statusdragers behandelt, heeft het dieptepunt bereikt”, aldus de nationale ombudsman Reinier van Zutphen.