De Amerikaanse president Donald Trump heeft aangekondigd dat de Verenigde Staten de jaarlijkse militaire steun van 4 miljard dollar aan Israël stopzetten. Volgens Trump is dit besluit genomen in overleg met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, met wie hij hier al enkele jaren over spreekt.
Tijdens een telefonisch interview met Fox News op de dag van de tussentijdse verkiezingen gaf Trump aan dat Israël de financiële steun niet langer nodig heeft en dat het voor de VS een te grote uitgave betreft. Washington blijft wel bereid om wapens aan de bondgenoot te verkopen en assistentie te verlenen indien dat nodig is.
Trump benadrukte dat de VS en Israël een uitstekende relatie onderhouden, waarin Israël fungeert als de kleinere partner. Hoewel Trump sprak over een beëindiging tegen het einde van dit jaar of in 2027, wijzen analisten erop dat een abrupte stopzetting vrijwel onmogelijk is. Het Amerikaanse Congres heeft hierin een belangrijke stem en het huidige convenant loopt formeel pas in 2028 af.
Israëlische oppositie eist opheldering van Netanyahu
Na de uitspraken van Trump bleef een officiële reactie vanuit het kantoor van Netanyahu uit. Wel plaatste de premier berichten op sociale media over onbewezen beschuldigingen van buitenlandse inmenging in de Israëlische verkiezingen.
Oppositieleden reageerden wel kritisch. Gadi Eisenkot, oppositieleider en voormalig legerchef, noemde het gevaarlijk dat de Israëlische veiligheidsdiensten en het publiek een koerswijziging in de strategische relatie via de media moeten vernemen.
Yair Golan, leider binnen het oppositieblok en voormalig vice-legerchef, stelde dat het stopzetten van de militaire hulp een zware slag toebrengt aan de Israëlische veiligheid, juist nu het land op meerdere fronten strijdt. Hij waarschuwde dat de financiële last voor defensie hierdoor volledig op de Israëlische bevolking komt te rusten.
Politieke achtergrond en juridische complicaties
Volgens Trump werd de steun door Democratische politici, zoals de Senaatskandidaat Abdul El-Sayed uit Michigan, gebruikt als een argument om kritiek te uiten op de verhoudingen. Ook binnen behoudende kringen in de VS, waaronder bij commentator Tucker Carlson, rezen vragen over de waarde van de relatie.
Voormalig diplomaat David Schenker stelt dat de discussie over het afbouwen van de hulp al langer loopt, maar betwijfelt of de uitspraak van Trump invloed zal hebben op de kiezers. Een geleidelijke afbouw wordt daarnaast gecompliceerd door Amerikaanse verplichtingen uit de Camp David-akkoorden met Egypte en het feit dat een groot deel van het geld via Foreign Military Financing (FMF) verplicht wordt besteed aan de Amerikaanse wapenindustrie.
Achter de schermen wordt gesproken over een omvorming naar een partnerschap op het gebied van defensietechnologie. In de nog niet goedgekeurde National Defense Authorization Act (NDAA) van 2027 is een bepaling opgenomen voor nauwere samenwerking op dit vlak, wat overigens weer stuit op kritiek van afgevaardigde Ro Khanna wegens mogelijk verlies van Amerikaanse soevereiniteit, evenals zorgen aan Israëlische zijde over het afstaan van intellectueel eigendom.
De omvang van de Amerikaanse steun door de jaren heen
Israël is sinds de Tweede Wereldoorlog de grootste cumulatieve ontvanger van Amerikaanse buitenlandse bijstand, met in totaal bijna 175 miljard dollar aan bilaterale hulp en raketdefensie.
Onder het Memorandum of Understanding (2019-2028), dat in 2016 werd ondertekend door president Barack Obama, ontvangt Israël jaarlijks 3,8 miljard dollar. Hiervan is 3,3 miljard dollar bestemd voor militaire financiering en 500 miljoen dollar voor raketdefensie.
Bovenop dit jaarlijkse bedrag stuurde de VS tussen oktober 2023 en september 2025 nog eens minstens 21,7 miljard dollar aan directe militaire hulp, blijkt uit gegevens van het Costs of War Project van Brown University.
In deze periode van strijd in Gaza zijn volgens cijfers van het ministerie meer dan 74.000 Palestijnen gedood, ruim 175.000 mensen gewond geraakt en is ongeveer 90 procent van de civiele infrastructuur verwoest. Ondanks een bestand zijn er door aanhoudende aanvallen sinds 10 oktober 2025 nog 1.80 Palestijnen om het leven gekomen en 5711 mensen gewond geraakt.
