De Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft de Europese Unie opgeroepen om te stoppen met retoriek die de "constructieve houding" van Ankara ondermijnt. Tijdens een toespraak tot de natie na een kabinetsvergadering in Istanbul benadrukte hij dat de EU Türkiye niet langer als een ondergeschikte partner kan behandelen.
Volgens Erdogan bevindt de wereld zich niet langer in een tijdperk waarin de invloedssfeer uitsluitend door het Westen wordt bepaald. Hij stelt dat Türkiye is getransformeerd en dat de EU zonder Turks lidmaatschap nooit een volwaardige wereldspeler of een "centrum van aantrekkingskracht" zal worden. "Laat het duidelijk zijn dat Türkiye niet meer het Türkiye van vroeger is," aldus de president.
Strategische bijziendheid
Erdogan bekritiseerde wat hij de "strategische bijziendheid" van de Europese instellingen noemde. Volgens hem is de kern van het probleem niet de positie van Ankara, maar de vraag hoe Brussel zijn eigen toekomst ziet. Hij voegde daaraan toe dat de Europese behoefte aan Türkiye alleen maar zal toenemen.
Hoewel de banden in 2015 tijdelijk verbeterden door de migratiecrisis, stelt Erdogan dat de EU de kans op een structurele doorbraak heeft laten liggen. Hij verweet de Unie een gebrek aan steun na de verijdelde staatsgreep van 2016 en hekelde de aanhoudende dubbele standaarden waarmee zijn land wordt geconfronteerd.
Een weg vol kunstmatige obstakels
De president blikte terug op het decennialange toetredingsproces, dat al in 1959 begon. Hij stelt dat diepgewortelde vooroordelen er telkens voor zorgen dat Türkiye wordt buitengesloten:
"Soms was onze democratie het doelwit, dan weer werd onze economie als een dreiging gezien of werd onze religie gebruikt om ons te marginaliseren. Telkens vonden ze een voorwendsel om Türkiye aan de deur te laten wachten."
Erdogan verwees naar de woorden van wijlen president Turgut Özal, die de weg naar Europa omschreef als een pad vol "kunstmatige obstakels". Ondanks deze hindernissen blijft Türkiye streven naar volledig lidmaatschap, maar wel op basis van gelijkwaardigheid.
Europa op een kruispunt
Met de verschuiving naar een multipolaire wereldorde, waarin regionale samenwerking aan belang wint, stelt Erdogan dat Europa op een cruispunt staat. De EU kan de groeiende macht van Türkiye aangrijpen als een kans om uit de huidige politieke impasse te komen, of zij kan toestaan dat "uitsluitende retoriek" de toekomst van het continent overschaduwt.
"Wij zijn geen land waarvan de deur alleen wordt platgelopen als de nood hoog is," concludeerde Erdogan. Hij riep de Europese beleidsmakers op om historische vooroordelen opzij te zetten en te kiezen voor een oprechte en gelijkwaardige relatie.
