De Britse premier Keir Starmer heeft geweigerd om de aanhoudende oorlog van Israël tegen Palestijnen in Gaza als genocide te bestempelen, ondanks dat de Labour-partij traditioneel anti-oorlogsstandpunten inneemt. Uitzonderingen hierop waren onder meer de steun van Tony Blair aan de door de VS geleide invasie van Irak in 2003.
Starmer lijkt de politiek uit het Blair-tijdperk te volgen en negeert de meerderheid van de publieke opinie. Volgens een recente peiling van Ipsos steunt 73 procent van de Britten een onvoorwaardelijk staakt-het-vuren, terwijl 60 procent vindt dat Israël te ver is gegaan met zijn oorlog.
Deze duidelijke kloof tussen de publieke opinie en het regeringsbeleid roept serieuze vragen op over de morele prioriteiten van Groot-Brittannië. Wordt het buitenlands beleid van het land gestuurd door nationale belangen of door de belangen van buitenlandse actoren?
Publieke opinie: de stem van gezond verstand
Ook Labour-stemmers voelen zich verraden door het beleid van Starmer. Volgens een rapport van YouGov uit februari wilde 83 procent van hen dat Israël de oorlog zou beëindigen.
Het weigeren van de Labour-leiding om een resolutie voor een staakt-het-vuren in het parlement te steunen, gevolgd door een reeks ontslagen van parlementsleden in november 2023, heeft de achterban verder vervreemd.
Met een regering onder leiding van Starmer die geen druk uitoefent op Israël om te de-escaleren, worden Britten zich steeds meer bewust van de tekortkomingen van hun leiders. Volgens 40 procent van de bevolking presteert de Labour-regering middelmatig, terwijl 35 procent vindt dat Starmer slecht functioneert.
Als gevolg hiervan waren er grootschalige protesten in het hele land, waarbij honderdduizenden mensen opriepen tot een onmiddellijk staakt-het-vuren in Gaza. Veel gehoorde leuzen waren onder andere “Stop de wapenhandel,” “Staakt-het-vuren nu,” en “Rechtvaardigheid voor Palestina.”
Deze protesten waren geen uitzondering, maar een uiting van de meerderheid van de Britse samenleving, die diverse politieke, religieuze en culturele achtergronden vertegenwoordigt.
Regeringsstandpunt: beleid afgestemd op bondgenoten, niet op het publiek
In het manifest van Labour wordt duidelijk vermeld dat een onafhankelijke Palestijnse staat een “onvervreemdbaar recht” is van de Palestijnen. De partij heeft ook toegezegd de tweestatenoplossing te steunen.
In de praktijk heeft de Labour-regering echter diplomatieke onthoudingen bij de VN, wapenverkoop en beleid gevoerd dat Israël steunt, in plaats van de belegerde Palestijnen, die volgens veel internationale experts genocide ondergaan.
Door herhaaldelijk af te zien van steun aan staakt-het-vurenresoluties in de Algemene Vergadering van de VN, is het VK zichzelf aan het isoleren van de internationale gemeenschap, terwijl de roep om gerechtigheid wereldwijd groeit.
De misplaatste diplomatieke retoriek – dat Israël zoveel burgers mag doden als nodig is voor zelfverdediging – wordt wereldwijd afgewezen. Om de Britse burgers te sussen, kondigde minister van Buitenlandse Zaken David Lammy de opschorting aan van 30 van de 350 wapenvergunningen voor Israël. Maar deze stap werd gezien als symbolisch en overtuigde het publiek niet.
Een verdeeld huis
De gruwelijke beelden van bloedvergieten in Gaza hebben veel Europese staten ertoe aangezet hun Israël-beleid te heroverwegen. Landen zoals Spanje, Noorwegen en Ierland hebben, in plaats van de militaristische aanpak van de VS en haar pro-Israëlische bondgenoten te volgen, de Palestijnse staat erkend en een alternatief pad ingeslagen dat aansluit bij de wereldwijde oproepen tot gerechtigheid voor Palestina.
De terughoudendheid van de Britse regering om Israël verantwoordelijk te houden voor oorlogsmisdaden en zich aan te sluiten bij de wereldwijde inspanningen om de oorlog in Gaza te beëindigen, schaadt haar reputatie zowel binnenlands als internationaal. Haar potentiële rol als neutrale bemiddelaar in conflicten wordt hierdoor ook in twijfel getrokken.
Volgens een YouGov EuroTrack-enquête van oktober 2024 zijn West-Europeanen duidelijk tegen militaire hulp aan Israël, zelfs in het geval van een grootschalige oorlog met Iran, heeft het Britse publiek soortgelijke gevoelens getoond. Deze significante verschuiving onderstreept het falen van de Israëlische propaganda en de zwakheden van westerse staten die niet in staat zijn op te komen voor rechtvaardigheid en een onhandelbare macht als Israël in toom te houden.
In het VK staat het vertrouwen in de regering op het spel, en verdere onenigheid kan leiden tot onherstelbare schade aan de sociale samenhang. Het gebrek aan actie van Starmer plaatst hem onbedoeld in hetzelfde kamp als duistere zionistische en extreemrechtse krachten die haat en vijandigheid tegen moslims koesteren.
Voorlopig heeft de regering-Starmer te maken met hooggeplaatste ontslagen van 50 raadsleden, waaronder prominente Labour-figuren zoals burgemeesters Sadiq Khan en Andy Burnham, evenals de Schotse Labour-leider Anas Sarwar. Veel andere leiders zijn woedend en voelen zich machteloos tegenover een genocide die sinds 7 oktober vorig jaar live op onze telefoons wordt uitgezonden.
