Kanker is en blijft de belangrijkste doodsoorzaak in Vlaanderen voor de totale bevolking. Dit blijkt uit een analyse van de sterftecijfers van 2023 door het Departement Zorg. Ondanks deze statistiek is er ook positief nieuws: de algemene sterfte daalt en de levensverwachting neemt verder toe.
In 2023 overleden er in totaal 63.941 mensen in Vlaanderen. Wanneer er rekening wordt gehouden met de vergrijzing van de bevolking, is dit het laagste sterftecijfer van de afgelopen tien jaar.
Verschuiving van hartfalen naar kanker
Hoewel kanker sinds 2018 de ranglijst aanvoert als de meest voorkomende doodsoorzaak voor mannen en vrouwen samen, is het aantal kankergerelateerde overlijdens wel geleidelijk aan het dalen. De reden dat kanker toch op één staat, komt doordat de sterfte door hart- en vaatziekten – historisch gezien lang de nummer één – nog veel sneller afneemt.
Als er specifiek wordt gekeken naar de doodsoorzaken per geslacht, toont de top drie echter verschillen:
Mannen overleden in 2023 het vaakst aan hartdecompensatie (en andere hartaandoeningen), gevolgd door longkanker en ischemische hartziekten.
Vrouwen stierven vooral door hartdecompensatie, gevolgd door ‘symptomen en onduidelijk omschreven ziektebeelden’ en dementie.
Levensverwachting en genderkloof
De levensverwachting is in 2023 opnieuw gestegen ten opzichte van het voorgaande jaar. Jongens die in 2023 werden geboren, hebben een levensverwachting van 81,4 jaar; voor meisjes is dit 85,1 jaar.
Het rapport stipt aan dat de sterfte nog altijd significant hoger ligt bij mannen dan bij vrouwen. De som van alle verloren levensjaren door vroegtijdig overlijden is bij mannen 1,6 keer groter dan bij vrouwen. Ook hier zijn kanker en hart- en vaatziekten de voornaamste boosdoeners.
Plaats van overlijden
Tot slot zijn er duidelijke verschillen in waar Vlamingen overlijden. Bij mannen vindt bijna de helft van de overlijdens (47 procent) plaats in het ziekenhuis. Bij vrouwen is het aandeel overlijdens in een woonzorgcentrum het grootst (41 procent). Dit verschil is in lijn met de demografische realiteit dat vrouwen gemiddeld ouder worden en vaker deel uitmaken van de hoogbejaarde bevolking in zorginstellingen.
