België presteert het slechtst in de eurozone en de federale regering wil dit probleem aanpakken. Er is een bezuiniging van 15 tot 20 miljard euro nodig om weer te voldoen aan de EU-schuldnorm van 3 procent van het bbp. De doelstellingen van de regering-De Wever liggen momenteel op 5 tot 7 miljard voor 2027. De zoektocht naar die miljarden is gisteren/vrijdag begonnen.
Een recent auditrapport van de Belgische Rekenkamer biedt een nieuw perspectief op de kwestie. De federale uitgaven bleven de afgelopen jaren op 32,5 procent van het bbp. De inkomsten zullen naar verwachting dalen van 30,8 procent in 2022 tot 29,5 procent in 2029.
Deze daling is deels het gevolg van eerdere politieke beslissingen en deels van belastingontwijking. De afgelopen jaren hebben opeenvolgende regeringen talrijke belastingvoordelen toegekend: bijvoorbeeld verlaagde btw-tarieven voor de bouwsector en energie, evenals zeer gunstige arbeidsvoorwaarden.
Probleem van belastingontwijking
België heeft eveneens een geschiedenis van belastingontwijking. Voorheen leidde dit vooral tot een omvangrijke zwarte markt; tegenwoordig maakt belastingontduiking echter gebruik van de eerder genoemde uitzonderingen op de algemene tarieven.
De ‘managementvennootschappen’ zijn enorm in populariteit gestegen onder personen met een aanzienlijk inkomen uit arbeid. Het principe is eenvoudig: in plaats van in loondienst te werken en hoge belastingen te betalen, runnen deze personen hun eigen kleine onderneming (als zelfstandige).
Het grootste deel van hun inkomsten wordt vervolgens belast tegen aanzienlijk lagere vennootschapsbelastingtarieven.
Nieuwe stelsel geeft hoop
De regering-De Wever heeft een maatregel ingevoerd om de aantrekkingskracht van dit systeem enigszins te verminderen, maar dit kon niet voorkomen dat het aantal managementvennootschappen in vijf jaar tijd verdubbelde. Deze personen worden belast tegen een tarief dat aanzienlijk lager ligt dan dat voor mensen die iets minder verdienen.
Hoogleraar economie Paul De Grauwe schatte dat de totale vermindering van de belastinggrondslag leidde tot een verlies van 21 miljard euro aan staatsinkomsten.
