Türkiye en het Verenigd Koninkrijk hebben maandag een "historische" overeenkomst ondertekend voor de levering van 20 Eurofighter Typhoon-gevechtsvliegtuigen. De deal, met een waarde van 8 miljard pond (ongeveer 10,7 miljard dollar), werd in Ankara ondertekend door de Turkse president Recep Tayyip Erdoğan en de Britse premier Keir Starmer.
Beide leiders omschreven de overeenkomst als een cruciale stap die de strategische banden verdiept, de bilaterale defensiesamenwerking versterkt en de algehele veiligheid van de NAVO ten goede komt.
Een "overwinning" voor de Britse industrie en de NAVO
Premier Starmer, die zijn eerste bezoek aan Türkiye bracht sinds zijn aantreden, noemde de deal tijdens een gezamenlijke persconferentie "een overwinning voor Britse arbeiders, een overwinning voor onze defensie-industrie en een overwinning voor de NAVO-veiligheid."
Volgens de Britse regering is dit de grootste exportovereenkomst voor gevechtsvliegtuigen in bijna twintig jaar. De deal zal naar verwachting 20.000 banen in het VK ondersteunen, voornamelijk bij productielocaties van BAE Systems in Warton en Samlesbury, Rolls-Royce in Bristol en Leonardo in Edinburgh.
De Britse minister van Defensie, John Healey, die Starmer vergezelde, benadrukte het strategische belang. "Türkiye is een belangrijke NAVO-bondgenoot en de poortwachter van de Zwarte Zee," aldus Healey. "Door hen uit te rusten met Typhoon-jets van topklasse, versterkt deze deal de afschrikking van de NAVO en helpt het ons allemaal veiliger te maken."
Turkse strategische doelen
President Erdoğan noemde de overeenkomst "een nieuw teken van de strategische betrekkingen tussen Türkiye en het VK" en stelde dat dit de weg vrijmaakt voor verdere gezamenlijke defensieprojecten.
De Turkse minister van Defensie, Yasar Guler, lichtte toe dat Türkiye van plan is om naast de 20 jets uit het VK, ook 12 Typhoons uit Qatar en nog eens 12 uit Oman aan te schaffen. Guler voegde eraan toe dat de jets uit Qatar mogelijk volgend jaar al kunnen arriveren. De levering van de eerste Britse toestellen wordt rond 2030 verwacht.
De Eurofighter Typhoon wordt geproduceerd door een consortium van het VK, Duitsland, Italië en Spanje. De deal volgt op de goedkeuring van Duitsland eerder dit jaar voor de verkoop van de jets aan Türkiye.
Bredere samenwerking en regionale kwesties
Tijdens het bezoek werd ook een nieuw bilateraal samenwerkingskader tussen het VK en Türkiye gelanceerd. President Erdoğan sprak de ambitie uit om het handelsvolume tussen de twee landen te verhogen, eerst naar 30 miljard dollar en uiteindelijk naar 40 miljard dollar. Er wordt ook gewerkt aan een update van de bestaande vrijhandelsovereenkomst.
Op regionaal vlak feliciteerde Erdoğan het VK met zijn recente besluit om de staat Palestina te erkennen, wat hij "een moedige stap op weg naar een tweestatenoplossing" noemde. Met betrekking tot het staakt-het-vuren in Gaza stelde Erdoğan: "Het is onze collectieve verantwoordelijkheid om het staakt-het-vuren in Gaza te handhaven; de Israëlische regering moet worden beteugeld."
