Slechts enkele dagen voordat het kabinet van plan is een begroting te presenteren die op brede steun in de Tweede Kamer kan rekenen, is een consensus nog ver weg. Zowel potentiële bondgenoten aan de linker- als aan de rechterzijde vinden dat het kabinet onvoldoende beslissingen neemt en een samenhangende overkoepelende strategie mist.
Vanaf 2028 moet de begroting onder meer voorzien in bezuinigingen op ziekteverzuim en werkloosheidsuitkeringen, een nieuwe belasting voor particulieren – de zogenaamde ‘vrijheidsbijdrage’ – en een verhoogd eigen risico voor zorg. Hiermee wil het kabinet onder andere miljarden aan defensie-uitgaven financieren.
Hoewel er draagvlak is voor die investeringen, bestaat er aanzienlijke onenigheid over de financiering. Er lijkt geen overweldigende voorkeur te zijn voor een verhoogd eigen risico.
Verschillen in standpunten houden gesprek gaande
Pro-leider Klaver stelt dat de onderhandelingen in een impasse zijn geraakt. Zijn partij verzet zich tegen bezuinigingen op uitkeringen en wil de stikstofvoorstellen intact houden. Daarnaast beweert Klaver dat het kabinet grotendeels de belangen van vermogende personen behartigt. Pro geeft aan niettemin bereid te zijn tot een compromis over andere zaken, waaronder de begroting van minister Sjoerdsma en het stikstofbeleid.
Ook de gesprekken met de SGP en JA21 hebben geen noemenswaardige vooruitgang opgeleverd. De SGP beschouwt de financiële situatie als onevenwichtig en stelt medisch-ethische criteria vast, onder meer met betrekking tot draagmoederschap en abortus. JA21 omschrijft het proces als inspiratieloos en verwijt het kabinet dat het moeilijke keuzes uitstelt. De partij is tegen een verhoging van de vermogensbelasting.
BBB benadrukt dat steun in de Eerste Kamer niet mogelijk is zonder haar partij. De kans dat BBB zonder aanpassingen instemt met het stikstofbeleid is klein, terwijl Pro alleen steun zal verlenen als die voorstellen ongewijzigd blijven.
Volt-leider Dassen ziet ook weinig waarde in de slotfase waar het kabinet naar verwijst. De SGP en JA21 hervatten morgen de besprekingen; het is onzeker of Pro nogmaals aan de bijeenkomst zal deelnemen.
