Tijdens de conferentie van EU-ambassadeurs in Brussel zei Antonio Costa dinsdag dat vrijheid en mensenrechten voor het Iraanse volk niet met bommen kunnen worden bereikt, en benadrukte hij dat het internationaal recht de basis moet blijven voor de bescherming van de grondrechten.

Costa zei dat de EU achter het “lang lijdende volk van Iran” staat en hun recht om hun eigen toekomst te bepalen ondersteunt. “Wij zijn van mening dat mensenrechten en vrijheden volledig moeten worden gerespecteerd, maar vrijheid en mensenrechten kunnen niet worden bereikt met bommen. Alleen het internationaal recht kan ze handhaven”, voegde hij eraan toe.

Rusland is de winnaar

In zijn toespraak over de bredere situatie in het Midden-Oosten riep Costa op tot terughoudendheid en waarschuwde hij voor verdere escalatie, waarbij hij zei dat de bescherming van burgers en het waarborgen van nucleaire veiligheid van cruciaal belang zijn. Costa wees ook op de mondiale gevolgen van het conflict en merkte op dat verstoringen zoals de blokkade van de Straat van Hormuz ernstige economische gevolgen kunnen hebben.

“Tot nu toe is er maar één winnaar in deze oorlog: Rusland. Het krijgt nieuwe middelen om zijn oorlog tegen Oekraïne te financieren nu de energieprijzen stijgen”, zei hij. Hij voegde eraan toe: “Het profiteert van de omleiding van militaire capaciteiten die anders naar Oekraïne zouden zijn gestuurd, en het profiteert van de verminderde aandacht voor het Oekraïense front nu het conflict in het Midden-Oosten centraal staat.”

“VS daagt internationale op regels gebaseerde orde uit”

Costa zei dat de EU actief moet samenwerken met de internationale gemeenschap om de beginselen van het VN-Handvest en het internationaal recht te handhaven. “Het is in ons belang ervoor te zorgen dat de wereld op regels gebaseerd en coöperatief blijft. Het is in ons belang verdere fragmentatie van de wereld te voorkomen”, benadrukte hij.

Hij waarschuwde dat de opkomende multipolaire wereld multilaterale oplossingen vereist in plaats van invloedssferen waar machtspolitiek het internationaal recht vervangt. “We kennen de nieuwe realiteit”, zei hij. “Een realiteit waarin Rusland de vrede schendt, China de handel verstoort en de Verenigde Staten de op internationale regels gebaseerde orde uitdagen.”

Costa erkende ook dat de EU soms moeite heeft om snel op crises te reageren, maar zei dat de Unie moet leren van ervaringen uit het verleden. “Ik besef hoe moeilijk het soms kan zijn om tijdig tot een gezamenlijk standpunt te komen. We zouden echter waardevolle lessen moeten hebben geleerd, zoals de noodzaak om snel te reageren op urgente situaties, zoals we hebben gezien in Gaza”, zei hij.